LALKA NIE MA SENSU – OPRACOWANIE, STRESZCZENIE, MOTYWY,… — Transcript

Mój cel w tym materiale jest prosty: zrobić tak, żeby już nikt nie mógł cię skrzywdzić przez to, że nie znasz historii opisanej w Lalce, albo motywów, albo bohaterów, albo kontekstów, jakie dotyka ta lektura.

Mimo że poświęciłem na tym kanale pewnie kilka tysięcy godzin życia na treści edukacyjne, przeczytanie mającej 8000 stron książki o pozytywistycznym bohaterze i jego miłości do warszawskiej arystokratki było dla mnie równie kuszące, co zjedzenie kontenera gruzu albo zatrudnienie się na czarno w jakiejś kopalni w Kongo.

Nie lubię dawać gwarancji, ale tym razem gwarantuję ci, że nikt nie wsadził tyle serca i też tyle nienawiści w opracowanie szkolnej lektury.

Żadna nauczycielka na szarym tle albo jakimś fajnym tle, żaden intelektualista ze swoimi zabawnymi obserwacjami, pokazującymi jaki to jest oczytany i ile to nie ma radości z omawiania tego dzieła, nie byli nawet blisko tego stanu, który towarzyszył mi w trakcie opracowywania tej lektury.

Serio, uważam, że właśnie ta nienawiść do Lalki czyni mnie idealnym do tego, żeby stworzyć dla ciebie opracowanie, takie, które rodziło się w bólach po czytaniu Lalki na 15 podejść, przez łącznie prawie dwa miesiące i przy wspomaganiu się kilkunastoma opracowaniami i tirem kofeiny.

W internecie jest naprawdę sporo opracowań tej lektury, ale no właśnie gwarantuję ci, po prostu przysięgam, że żadne nie rodziło się w takim bólu i nie da ci też takiej solidnej zbroi w kontakcie z podstawą programową albo z nauczycielką.

Wjeżdżamy w to razem, zrobimy to tak szybko jak się da, ale żeby nic ważnego zdaniem około 15 opracowań, które przeanalizowałem, nie pominąć.

Akcja powieści rozpoczyna się w małej warszawskiej jadłodajni, gdzie grupa stałych bywalców rozprawia o losach nieobecnego właściciela sklepu, Stanisława Wokulskiego i to jest sprytny zabieg autora, w sensie Bolesława Prusa, żeby powiedzieć ci, kim jest jego główny bohater, ale żeby on sam nie musiał tego powiedzieć.

Wiemy, że Wokulski dorabiał sobie przez lata jako sprzedawca win, że miał po prostu skromne początki.

Że był w Powstaniu Styczniowym i odparmił swoje w trakcie siedmiu lat przymusowego Minecrafta na Syberii za karę od cara, w sensie za karę właśnie za to, za ten udział w powstaniu.

Teraz przejął sklep po zmarłej żonie i został sam, ale z pokaźnym majątkiem, który odziedziczył i obecnie zostawił sklep swojemu przyjacielowi, Rzeckiemu, a sam pojechał na wojnę rosyjsko-turecką szukać okazji inwestycyjnych.

Od razu bonusowo dowiadujemy się też nieco o starym subiekcie, czyli właśnie o Rzeckim, bo po takim wstępie wiemy, że jest to człowiek, który od 25 roku życia nie zmienił w tym, jak się prowadzi, praktycznie nic.

I jest zaprogramowany do prowadzenia sklepu i samotnego wspominania czasów w jego życiu, kiedy był w wojsku i służył w armii napoleońskiej i tak trafiamy od razu do fragmentu Pamiętnika Starego Subiekta, albo po prostu właśnie pamiętnika Rzeckiego, który w kilku miejscach będzie przecinać fabułę Lalki, żeby upewnić się, że nawet najbardziej skupieni czytelnicy za pierwszym razem będą mylić ze sobą w trakcie lektury chronologię, perspektywy i bohaterów.

I nagle, kto by się spodziewał, główny bohater, już nie w pamiętniku, tylko na serio przybywa do Warszawy, żeby mogła odbyć się fabuła Lalki.

Wokulski wraca zarobiony, jakby w 2016 roku zapakował całe swoje oszczędności w Bitcoina.

W rozmowie z Rzeckim ujawnia się jako stalker Izabeli Łęckiej, która odwiedza jego sklep w Warszawie, a którą widział też kiedyś w teatrze.

Wokulski ewidentnie niemiłosiernie jara się tą samiczką, jednocześnie zdaje sobie sprawę z przepaści majątkowej i takiej przepaści społecznej.

I sam mówi, że to jest teraz jego motywacja, żeby rozwijać sklep, żeby być właśnie zarobionym, żeby handlować za granicą, teraz ogłasza swój plan, że chce wbić się na salony warszawskie i zaimponować Izabeli oraz jej rodzinie, no i właśnie zdobyć Izabelę.

Z tej rozmowy dowiadujemy się też, że Łęccy to jest ten rodzaj arystokracji, który robi trochę dobrą minę do złej gry.

Bo mają, co prawda, kilka nieruchomości, ale Tomasz Łęcki, czyli głowa rodziny, ojciec Izabeli, żyje w luksusie, ale też żyje na skraju bankructwa, najsilniejszym atutem rodziny jest po prostu silne nazwisko i tradycja, taki powiedzmy rodowód szlachecki, no i właśnie Izabela, którą jej ojciec traktuje trochę w kategorii takiego dobra inwestycyjnego, która teraz przez wyjście za mąż może się nieźle opłacić, w sensie może się rodzinie po prostu zwrócić i zagwarantować jej przetrwanie.

W sensie to nie jest case Harpagona ze Skąpca, ale Łęccy zdają sobie sprawę, że mężczyzna w XIX-wiecznej Warszawie, żeby spędzić życie obok młodej, pięknej, takiej nadającej się do towarzystwa na każdą okazję Izabeli Łęckiej, zrobi naprawdę sporo, a Wokulski będzie ich przez całą powieść, w sensie przez całą powieść, w tym przekonaniu utwierdzać, bo będzie robił wszystko, żeby właśnie udowodnić, że tak, mężczyzna w XIX-wiecznej Warszawie po prostu wariuje za Izabelą.

Zaczynamy już rozumieć, kim są Łęccy, ale o samej Izabeli wiemy na razie tylko tyle, że jest super giga ładna i od małego żyje w przekonaniu, że jest właśnie super giga ładna i idealna i ani służba, ani rodzina, ani ludzie, których spotyka przez pierwsze 20 kilka lat jej życia, ją z tego przekonania nie próbują wyprowadzać.

Wokulski wie, że Łęcka ma adoratorów, ale trzyma ich na dystans, plus są to ludzie typu 30 lat starszy baron, albo 40 lat starszy urzędnik, więc żadnego z nich Łęcka nie darzy żadnym uczuciem i generalnie patrzy na mężczyzn z góry.

I w tym, że nikt nie zdobył jej serca, oraz fakcie, że po powrocie do Warszawy Wokulski może kupować ludzi na wagę w złocie, bo jest taki zarobiony, właśnie główny bohater Lalki upatruje swoją szansę i teraz zaczyna się Lalka.

Misja o kryptonimie Gniazdujący Bocian, to jest akurat coś, co nadałem sam, w sensie nigdzie w lekturze nie ma tego kryptonimu, zaczyna się niewinnie, najpierw Wokulski potajemnie odkupuje od Łęckich srebro rodowe, które ci wyprzedają, a on przez różnych pośredników staje się właścicielem właśnie kosztowności i teraz Łęccy mają dług wobec bezpośrednio Wokulskiego.

Izabela jest zaintrygowana, dowiadując się o tym fakcie, takimi właśnie własnymi kanałami, idzie zobaczyć się z Wokulskim, w sensie dowiedziała się o tym, kto odkupił te srebra, no i właśnie idzie zobaczyć go w jego sklepie, no i zobaczyć sklep, ale przede wszystkim właśnie swojego tajemniczego wybawiciela.

Co ważne, robi to nie tyle z wdzięczności albo zachwytu nad samcem, który był gotów bezinteresownie pomóc jej rodzinie i właśnie odkupić te srebra rodowe, tylko w wyniku takiego oburzenia i ciekawości.

Bo Łęcka jest szczerze i do cna oburzona, że jakiś tfu, kupiec, wspiera finansowo arystokrację, czyli klasa niższa wspiera klasę wyższą, ośmiela się odkupywać srebra rodowe, ale jednak towarzyszy jej też ciekawość i czuje takie zaintrygowanie, więc Izabela zmierza do sklepu i Wokulski reaguje z mieszaniem, a zaraz później będzie natrętny i marnuje 10 sekund uwagi Izabeli, zostając momentalnie sklasyfikowanym jako nowobogacki cham bez ogłady, co było, swoją drogą, domyślnym ustawieniem Łęckiej, kiedy spotyka po prostu jakiegokolwiek mężczyznę, no ale Wokulski miał te 10 sekund na to, żeby to zmienić, no i tego nie zrobił.

Żeby go upokorzyć teraz, na jego oczach Łęcka flirtuje z jego sprzedawcą, w sensie z pracownikiem w jego sklepie, jakimś randomowym typkiem, co Wokulski uznaje za w sumie spoko zabieg i utwierdza się w przekonaniu, że ale fajna ta Izabela, nie dość, że ładna, to jeszcze ma charakerek i teraz tym bardziej chce ją zdobyć.

Teraz Lalka zabiera nas z Wokulskim na spacer po Warszawie, właśnie na Powiślu, co jest ważne w opracowaniach i wielokrotnie podkreślane przez prawdopodobnie nawet tych nauczycieli, którzy próbują Lalkę skipować, widząc reakcje swoich klas.

Generalnie chodzi o to, że na Powiślu mieszkają najbiedniejsi, poznajemy tam, na przykład, bezrobotnego kiedyś furmana, Wysockiego, który dostanie od Wokulskiego trochę z jego majątku, kryptowalut i Wokulski zobowiąże się też znaleźć mu pracę, no i w ogóle wysłucha historii tego biedaka, my też, siłą rzeczy, przez to ją wysłuchamy.

Ten fragment ma ci pokazać, że główny bohater Lalki robi dobro nie tylko na pokaz, bo robi też na pokaz w kontekście Izabeli, ale też serio jest spoko i serio kibicuje biedniejszym, także wtedy, kiedy nikt nie patrzy, a fakt, że chce pomóc człowiekowi znaleźć pracę, pokazuje, że Wokulski, tak jak wielu raperów, rozumie biedę.

I wie, że żeby się wyrwać, to właśnie praca jest do tego potrzebna, czyli nie jest jak arystokracja, o której paradoksalnie względy zabiega, tylko jest moralnie dużo bardziej wartościowym człowiekiem, taki, który właśnie rozumie te problemy, z którymi mierzą się przeciętni ludzie i to jest w sumie mocny paradoks, który widać w wielu miejscach, a który już teraz chciałbym dla ciebie rozpakować, dając ci miecz na podstawę programową i właśnie rozmowy o Lalce, na przykład z nauczycielką, bo bardzo szybko w tej powieści, to znaczy bardzo szybko, czyli po około 100 stronach, ale jak na warunki tej powieści, to jest to dość szybko, okazuje się, że Wokulski jest od arystokracji lepszy na praktycznie każdym poziomie, a przede wszystkim lepszy moralnie.

Ma w sobie więcej głębi, dorastał bez służby mówiącej mu, że jest zajebisty, ma pasje typu nauka i lubi ryzyko, w sensie jego życie ma w sobie przygody, których brakuje uciekającym przed własnym cieniem arystokratom.

Jest też od szlachty lepszy, powiedzmy, finansowo, w sensie dosłownie odkupuje majątek Łęckich, żeby ci dalej mogli robić tą dobrą minę do złej gry i wkręcać wszystkim, jacy to nie są premium i jak bardzo nienawidzą chodzić do Dino, to wszystko zapewnia im właśnie Wokulski przez swoje umiejętności, przez swoją zdolność, przedsiębiorczość i zarządzanie pieniądzem, dosłownie funduje Łęckim ich życie, czyli on jest gwarantem tego wszystkiego, ale jednocześnie będzie zabiegać o względy właśnie tych ludzi, od których na poziomie zaradności życiowej, ale też moralności, już teraz widzimy, że jest po prostu lepszy.

Ale wracając, Wokulski po wizycie na Powiślu spotka Izabelę w kościele i podsłuchuje, jak mówi ona swojej kuzynce, że jej zdaniem właśnie on, w sensie Wokulski, popisuje się przed nią i właśnie później Łęcka będzie z niego drwiła tam do swojej kuzynki.

I główny bohater jest tym szczerze urażony, mimo że faktycznie się popisywał i jakby ona bardzo dobrze to zinterpretowała, to i tak czuje, że po prostu, no, mogło to wyjść lepiej.

Później dwójka ta spotka się znowu w domu hrabiny, hrabiny Karolowej i tam Stanisław razem z ojcem Izabeli i z Izabelą, już w innej scenerii, będzie oficjalnie przedstawiony jako człowiek, który pomaga rodzinie finansowo i to jest moment takiego oficjalnego zapoznania, bo wcześniej Łęcka odwiedziła Wokulskiego w sklepie na własną rękę.

Wokulski w tej scenie robi, co może, żeby wyjść na super smooth rizzlera, chociaż utrudnia mu zrobienie tego fakt, że nie ma godła, nie ma rodu szlacheckiego, nie wjechał na koniu razem z hetmanem Sobieskim, bo takie oczekiwania wobec niego, jak się okazuje, bardzo szybko stawia reszta towarzystwa w trakcie tego spotkania właśnie u hrabiny, która otwarcie gardzi ludźmi bez rodu premium, bez właśnie rodo-rodu szlacheckiego, co raz po raz wychodzi w tej rozmowie.

W trakcie rozmowy wychodzą też inne rzeczy, na przykład fakt, że Zasławska, stara Zasławska, czyli 70-letnia szlachetna dama, bardzo wysoko urodzona i właśnie mająca duży szacunek w tym kręgu, który się spotkał u hrabiny, kojarzyła się ze stryjem Wokulskiego i sekretnie się w nim właśnie kochała.

Czyli mamy tutaj wątek miłosny starej Zasławskiej i stryja Wokulskiego sprzed wielu lat i reakcja na te historie, w sensie na to, że to wyszło w trakcie tego spotkania u hrabiny, ma pokazać pogardę, w sensie pokazuje po prostu pogardę do tego, że Zasławska, czyli szlachetna dama, potajemnie wybrała sobie ulokowanie serca w plugawym orku, goblinie z niższych sfer.

To jest historia, która wychodzi, ale która daje, oczywiście, do myślenia Wokulskiemu, który chciałby, żeby Izabela zrobiła w sumie dokładnie to samo, lokując swoje serce u niego.

Wokulski analizuje sobie w głowie całą tę wizytę po fakcie i ocenia, że jest nadzieja, w sensie z jakiegoś powodu dochodzi do takiego wniosku, no bo zaprosili go w końcu na obiad, Łęcka już wie oficjalnie, że to on jej pomaga, więc mamy z czym pracować, no i właśnie dochodzi teraz Wokulski do podobnych wniosków, co 18-letni Sebastian, czyli, że brakuje mu fajnego powozu, żeby przebierać po prostu w ofertach samiczek i żeby upolować tą samiczkę, na której mu zależy.

Więc właśnie sobie załatwia taki powóz i dorzuca jeszcze do tego korepetycje z języka angielskiego, co przydałoby się w sumie również właśnie temu 18-letniemu Sebastianowi i teraz już w swojej głowie jest w pełni zabezpieczony przed pogardą od bananowej części Warszawy i może ruszać po kolejne starcie o serce Izabeli.

Podczas spotkania organizowanego tym razem przez nową spółkę handlową, Stanisław pozna młodego wynalazcę, Juliana Ochockiego.

To jest taki inteligentny idealista, który jest zafascynowany nauką i marzy o skonstruowaniu maszyny latającej, do tego ma największą zaletę, jaką jest fakt, że mimo samemu bycia arystokratą, Julian Ochocki nie jest zainteresowany Izabelą Łęcką, w sensie z mężczyzną, jest arystokratą i nie obchodzi go Izabela Łęcka i to sprawia, że obaj panowie za sekundę znajdą wspólny język, a Julian Ochocki będzie stanowić dla Wokulskiego i dla ciebie przykład nowego typu arystokraty, człowieka postępu, którego bardziej od zabaw interesuje wiedza i rozwój.

Ta przyjaźń będzie ważna pod koniec powieści i jeszcze do niej wrócimy, ale dla ciebie ważne jest to, że Julian Ochocki to jest właśnie taki archetyp, czyli taki modelowy przykład naukowca, który swoje pieniądze, swoją energię, zdolności i pozycję będzie wykorzystywać do tego, żeby rozwijać naukę.

W tym przypadku próbować odkryć, jak zrobić maszynę latającą, no i też jego główna zaleta w oczach Wokulskiego jest taka, że mimo, że jest młody, atrakcyjny, zarobiony i mógłby podrywać sobie Izabelę, to ma to gdzieś.

I ponieważ fabuła nam się zaczyna rozkręcać i rzeczy zaczynają w tym momencie powieści mieć sens, czas na kartkę z pamiętnika Rzeckiego, to jest po prostu narracja przyjaciela Wokulskiego o Wokulskim w tym momencie i o Warszawie w momencie, w którym dzieje się Lalka.

Rzecki opisuje, na przykład, uprzedzenia ludzi wobec pracującego u nich Henryka Szlangbauma, który jest źle traktowany przez kolegów ze względu, jak możesz się domyślić, na pochodzenie, Rzecki opisuje też dziwne rzeczy, które robi Wokulski, ucząc się angielskiego, albo właśnie spotykając się z różnymi osobami, mającymi pomóc mu w romansie z Izabelą.

Tutaj dowiadujemy się, że z perspektywy tego właśnie starego patrioty, Wokulski angażuje się w działalność patriotyczną, w sensie dosłownie Rzecki nie jest w stanie zrozumieć, że Wokulski robi to wszystko, co robi, że jego przyjaciel robi te wszystkie rzeczy po to, żeby przypodobać się Izabeli Łęckiej.

Dosłownie Rzecki ma teorię, że Wokulski chodzi na zajęcia z angielskiego i spotyka się z jakimiś różnymi ludźmi z otoczenia Izabeli Łęckiej, bo chce zostać łącznikiem, w sensie łącznikiem z Zachodem, agentem korony brytyjskiej, jakimś Jamesem Bondem i właśnie po to mu lekcje angielskiego i po to mu kontakty z arystokracją, Rzeckiemu w głowie się nie mieści, że to wszystko dla Izabeli Łęckiej.

Na koniec tej części Rzecki rozmawia z innym przyjacielem Wokulskiego, doktorem Szumanem, który wyprowadza go z tego błędu i właśnie mówi mu, że Stanisław po prostu szaleńczo zakochał się w Izabeli i zatracił dla niej cały zdrowy rozsądek i co ciekawe, Rzecki reaguje na to po prostu rozczarowaniem, uważa, że to jest dla Wokulskiego miłość do osoby z innego stanu społecznego i to jest bardziej niebezpieczne, niż głęboka konspiracja przeciwko zaborcy.

I to jest w sumie mega ważny moment, w sensie serio, między innymi o tym jest ta lektura, że dosłownie Rzecki tutaj nazywa to, że mniej martwiłby się o swojego znajomego, gdyby ten próbował zostać agentem korony brytyjskiej w Polsce pod zaborami, niż w sytuacji, w której ten zakochał się w arystokratce.

A teraz wracamy do Wokulskiego, który bierze udział w wyścigach konnych, jak się okazuje, ma nawet swoje konie, co jest doskonałym pretekstem do zaimponowania samiczkom, takim jak Izabela Łęcka, zwłaszcza, że jego koń, co już Bolesław Prus opowiada nam właśnie nie w formie pamiętnika, dosłownie wygra wyścig i niby spoko, ale przegrany baron nie waża Izabelę Łęcką i tak oto mamy pojedynek, w sensie starcie na pistolety, które zainicjuje Wokulski, który wyzwie na pojedynek właśnie tego barona i potem wygra to starcie, właśnie raniąc barona w policzek.

To jest moment plus 100 do rizzu, bo Wokulski, po pierwsze, wygrał wyścig tym koniem, po drugie, opowiedział się w obronie swojej panny, w sensie nie swojej, ale panny, przyszłości może potencjalnie swojej i jeszcze wygrał pojedynek, więc teraz dostaje zaproszenie do Łęckich i tytuł, uwaga, przyjaciela domu, który wiąże się nie tylko z tolerancją ze strony Izabeli, ale też kolejną fazą ciekawości z jej strony, no i takiego, no, w sensie Łęcka boi się to przyznać, ale trochę jej ten epizod zaimponował.

Teraz jest dobrze, jest ciekawie, jest dużo flirtu i można przyglądać się, co i kiedy się spierdoli w Warszawie, wraca teraz po latach Kazimierz Starski, który jest podróżnikiem i bardzo dalekim krewnym Łęckich, ale przede wszystkim ma udokumentowaną przeszłość podrywania Izabeli.

Starski i Wokulski przy Izabeli.

Starski bardzo szybko identyfikuje w Wokulskim zagrożenie dla swojej pozycji w stadzie i stwierdza, że trzeba się teraz śmiać przy nim z niego, ale po angielsku i myśli, że ten nie rozumie, ale okazuje się, że Wokulski uczy się angielskiego właśnie po to, żeby w takich sytuacjach słuchać, jak go obrażają, no bo się nie odezwie, tylko po prostu przyjmie obelgi, tylko, że po angielsku i nie ujawni się z tym, że po prostu wie, o co chodzi.

Dodatkowo Starski odpala też full rizz mode na Łęcką, zaraz po tym, jak się ona pojawia i Wokulski reaguje na to super racjonalnie i dyskretnie, bo ogłasza wszystkim, że w takim razie on jedzie do Francji i nie wie, kiedy i czy wróci, także nara, do widzenia, nie potrzebuję was do niczego, skoro wy sobie flirtujecie.

Wokulski wyjedzie do Paryża, a Łęccy stracą opiekuna finansowego, kiedy on sam spędzi kilka tygodni, pomagając przyjacielowi w interesach i chłonąc atmosferę właśnie nowoczesnego, bogatego miasta, jakim jest Paryż.

Ten fragment to jest taki typowy zachwyt Zachodem, który na pewno znasz, ale Prus pokazuje nam, że mimo znajdowania się w miejscu, które Wokulskiego serio fascynuje i które podziwia Wokulski, to bez Izabeli bardzo szybko okazuje się, że główny bohater nie jest w stanie się tą aurą wielkiej stolicy nacieszyć.

Profesor Geist, którego poznajemy w Paryżu, próbuje odkryć metal lżejszy od powietrza i składa Wokulskiemu propozycję, żeby ci połączyli swoje mózgi i swoje portfele przede wszystkim, no i pracowali nad tym wspólnie w Paryżu i Stanisław kilka dni chodzi rozdarty i już prawie podejmuje pierwszą racjonalną decyzję od początku fabuły tego gówna.

Ale w tym momencie przychodzi informacja, że stara Zasławska, ta, która romansowała z jego stryjem, zaprasza go do Zasławia, czyli do swojego dworku, gdzie, jak pisze, jest Izabela.

I to jest propozycja, w którą Wokulski wjeżdża jak dzik w żołędzie, albo kuna w hydraulikę mojego samochodu i zaczynamy kolejne epizody romansów i intryg, które są równie istotne dla twojego życia, co analiza tego, jaka pogoda była tydzień temu na Podlasiu.

Na miejscu, w majątku Zasławskim, oczywiście Wokulski spotyka grono stałych bywalców, które całe życie odpoczywa, więc wtedy też odpoczywa.

No i jest tam pani Wąsowska, super młoda i super super bogata wdowa, która niespodziewanie odpala protokół 100% rizzu w stronę właśnie Wokulskiego, albo w sumie spodziewanie, bo zupełnie serio, Stanisław Wokulski, na podstawie tego, co o nim wiemy, jest bardzo spoko materiałem na męża, tak w sumie nie wiem, czemu to mówię, no ale tak jest, w sensie to jest w ogóle kolejny paradoks, że taki spoko pan adoruje przez całą tę lekturę taką niespoko panią.

W każdym razie Wąsowska otwarcie proponuje mu romans, a ten grzecznie odmawia, mówiąc, że on chce, ale z inną.

Izabela zabiera Łęcką na wycieczkę do ruin zamku, Wokulski spontanicznie odpala się w stronę Łęckiej i zadaje jej wprost pytanie, czy to jest w ogóle możliwe, żeby ta kiedyś go pokochała, a ona odpowiada na to, że chyba tak, widzimy, że Łęckiej coraz trudniej jest ignorować, poświęcenie, ale też taką szlachetność, po prostu dobro Wokulskiego, tak jak czytelnikowi na tym etapie, już coraz trudniej jest czytać Lalkę, bo na tym etapie już mieszają ci się literki, chyba, że robisz sobie między akapitami dwa dni przerwy, albo krzyczysz do kartek książki, żeby Wokulski dał sobie spokój z Izabelą i żeby to się po prostu skończyło.

A teraz dojdzie do zgody Łęckiej na coś grubego, to znaczy na zostanie narzeczoną Wokulskiego, po drodze urabia ją jeszcze książę na dworze w Zasławiu i Wąsowska, która, co prawda, sama nie uwiodła Wokulskiego, ale postanawia mimo to zachować się super spoko i otrzymać tytuł złotej wingwoman i zrobi super PR Wokulskiemu.

Teraz mamy taki okres, w trakcie którego w książce niemal codziennie Stanisław będzie odwiedzać przyszłą rodzinę i coraz bardziej z każdym takim spotkaniem dostrzega, że ta rodzina i te spotkania są super nudne, wszyscy znajomi, których przedstawia mu Łęcka, jego nowa ekipa, skoro sam ma zostać arystokratą, są miksem ludzi próżnych i ludzi płytkich, bez żadnej głębi.

Zaczyna się przyjaźnić z młodą wdową, Heleną Stawską, która się w nim po drodze zakochuje, a dla niego jest po prostu najciekawszą osobą z jego otoczenia, kobieta ta dodatkowo wiele mu zawdzięcza z przeszłości, bo obronił ją kiedyś w procesie, w którym została oskarżona o to, że ukradła dla swojej córki lalkę baronowej Krzeszowskiej, a to po prostu nie była prawda.

I to jest właśnie, swoją drogą, jedno z wytłumaczeń tytułu utworu, ale wrócimy do tego, w każdym razie ta Helena jest na tyle spoko i na tyle nie jak większość bohaterów tej powieści, że Rzecki próbuje nawet przerzucić, przekierować uczucia swojego przyjaciela, w sensie Wokulskiego, z Izabeli właśnie na Helenę i namawia go do zmiany pomysłu na życie, ale bezskutecznie.

Stawska wreszcie wyjedzie z Warszawy i temat upadnie, a narracja wróci do warszawskiej arystokracji, która otwarcie dyskutuje na obiadach i balach o tym, że będzie nowy arystokrata i że Łęcka uległa kupcowi, ale wszyscy, jakby, trochę się z tego śmieją, ale też, zresztą, w sumie tak już społecznie zaczynają akceptować i teraz dochodzi do trzęsienia ziemi.

Do Krakowa pojedzie Wokulski, Izabela i właśnie Kazimierz Starski, trójka jedzie pociągiem i kiedy Iza i Starski myślą, że główny bohater śpi, omawiają swój romans, swoją relację, swój związek, Starski fleksuje się, opowiadając o swoich podróżach i przygodach, a Izabela otwarcie disuje sumiennego, ale, jej zdaniem, nudnego Wokulskiego, który właśnie nie ma takich przygód z podróży, no bo musiał, na przykład, robić tak haniebne rzeczy, jak pracowanie w sklepie.

Stanisław dojedzie pociągiem z Warszawy do Skierniewic, czyli, jeśli ogarniasz geografię, nie będzie to najdłuższa podróż pociągiem w historii, pozoruje telegram, który rzekomo wzywa go w interesach, żegna się i, co ważne, żegna się po angielsku, mówiąc do Izabeli coś w stylu Goodbye, motherfucker, bo to jest taki jasny komunikat, że Wokulski rozumie angielski i kiedy ta dwójka rozmawiała sobie o spisku, właśnie po angielsku, albo kiedy 100 rozdziałów wcześniej go obrażała po angielsku, Wokulski to wszystko po prostu przyjął, on to wiedział, on to zrozumiał.

Okazuje się, że korepetycje z angielskiego tylko dla tej jednej sceny były warte każdych pieniędzy, bo, co prawda, nie skończą tej lektury, to by było po prostu bezcenne, ale pozwolą upokorzyć Izabelę i to jest jakiś tam sukces.

Potem na stacji w Skierniewicach Wokulski rozważa opcję samodzielnego wylogowania się z serwera ziemskiego przy pomocy torów kolejowych i pociągu i kiedy podejmuje decyzję, żeby to zrobić, uratuje go brat Wysockiego, brat tego furmana sprzed 15 godzin tego opracowania, któremu Wokulski pomógł kiedyś znaleźć pracę i właśnie, jak się okazuje, ustawił mu życie.

Stanisław jest zły na osobę, która go uratowała, mówi, że on już podjął decyzję, a teraz ma rozterkę, ale wszyscy wiemy, że tak serio dobrze się stało, Wokulski w tajemnicy przed całym światem będzie teraz porządkować swoje sprawy, spisze testament na wypadek, jakby następnym razem nie było w okolicy brata kogoś, komu pomógł i, co ważne, większość majątku kieruje na naukowca Juliana Ochockiego i różnych randomowych ludzi, typu właśnie Węgiełek, który robił rzeźby i opowiadał romantyczne historie w Zasławiu, albo na Helenę Stawską.

Potem Wokulski już całkowicie znika, nie ma go w tej powieści i jest to naraz otwarte zakończenie i bardzo mało satysfakcjonujący koniec, jak na bohatera, którego losy waliliśmy przez 800 stron.

Teraz Rzecki opisuje swoje ostatnie dni i wieści, jakie odbiera, to znaczy, że Łęcka, po tym całym zajściu, z jakiegoś powodu wstąpi do klasztoru, że nowy właściciel sklepu Wokulskiego jest prześladowany za swoje pochodzenie i, że ogólnie, no, nie dziwię się Wokulskiemu, że ten zniknął, bo razem z powieścią Lalka kończy się też jakaś romantyczna epoka, w sensie Rzecki cały jest idealistą i sympuje Napoleona, a teraz po prostu nie ma już Napoleona i jest słabo.

Na tym wszystkim jest jedna spoko osoba, która serio skorzystała i to jest właśnie ten Julian Ochocki, który dostał od Wokulskiego swoją wagę w złocie, w sensie bardzo dużo pieniędzy i on teraz wyjedzie za granicę, rozwijać się jako naukowiec, aha, i Helena Stawska, która, jak się dowiadujemy, ma komfort finansowy i może zacząć nowe życie.

I takie jest zakończenie tej historii, które dobrze oddaje w sumie ją całą, bo już super rozwleczone o losach Wokulskiego na koniec po prostu nie wiemy, jakie są, po prostu nie wiemy, co się stało z Wokulskim po tym, jak wyleczył się z Izabeli i czy do końca się w ogóle kiedyś z niej wyleczył.

Widzimy na koniec, że postawił po prostu na złą kartę, no ale, no, powiedzmy, że czegoś go to nauczyło i też na koniec poprawił życie takiemu Ochockiemu, albo właśnie Stawskiej.

Pewna forma satysfakcji, takiego moralnego zwycięstwa, to może być historia tego, w jaki sposób Izabela skończyła w kościele, bo podobno, kiedy umarł jej ojciec, finansowe zaplecze wyczerpało się, Łęckim po prostu w całości, Łęccy przestali być mile widziani na salonach i ona spod kulonem ogonem wyjechała za granicę.

Jeśli ci to wystarcza, no to super, ja na koniec tej lektury miałem jednak poczucie skamu, po prostu, że, no, chciałbym tutaj trochę więcej mięsa, czy tam tofu.

No, ale żebyś ty nie miał, albo nie miała poczucia, że to opracowanie to jest scam, przechodzimy teraz do odpowiedzi na pytanie, o czym jest Lalka i zobaczymy to krok po kroku, chociaż tak prowadziłem cię w tej historii, żeby najważniejsze odpowiedzi były już w miarę jasne, ale teraz zrobimy to sobie tak po prostu motyw po motywie.

W oczywisty sposób Lalka jest o miłości, która jest naraz motywatorem większości tego, co będzie robić Wokulski, czasem dosłownie, jak, na przykład, powrót do Polski z Paryża, gdzie realizuje się doskonale, ale czegoś mu brakuje, można więc powiedzieć, ja na pewno tak uważam, że taka forma miłości, jak to opisuje Bolesław Prus w Lalce, to jest destrukcyjna obsesja.

Co najlepiej widać w scenie na torach w Skierniewicach, gdzie Wokulski, wobec poznania intrygi i zdrady swojej ukochanej, pragnie dokonać samodzielnego wylogowania się z serwera, nie dostrzegając w życiu sensu i fakt, że w tym miejscu ratuje go brat kogoś, komu Wokulski dosłownie, przy okazji, w ogóle to był poboczny wątek w tej historii, bo główny bohater był w tym czasie zapatrzony w Izabelę, uratował życie.

W sensie dokonał cudu, lekką ręką pomógł temu furmanowi znaleźć nową pracę, wsparł go finansowo, najlepiej pokazuje, jak miłość zaślepiła głównego bohatera i odebrała mu po prostu racjonalne postrzeganie rzeczywistości.

Innym motywem w tej historii jest przyjaźń i to w wielu wydaniach, jest fake przyjaźń Starskiego z Wokulskim, gdzie Kazimierz Starski robi wszystko, żeby zdominować Wokulskiego dla samicy, na której zależy obu, no i właśnie będzie też tutaj zdrada, będzie super prawdziwa przyjaźń męsko-męska pomiędzy Rzeckim a Wokulskim, Rzecki wspiera Stanisława, ale też bardzo lojalnie próbuje wiele razy zmienić jego decyzję, zwłaszcza tą najgorszą, o kochaniu Izabeli, jeśli uznamy to w ogóle za decyzję, a nie jakiś wynik, nie wiem, jakiejś namiętności, czy, nie wiem, czego.

W każdym razie Rzecki, jak bardzo dobry przyjaciel, jasno mówi, że wolałby, żeby Wokulski robił co innego i to nie jest powód, żeby Wokulskiego zostawić, ale próbuje jego decyzję zmienić.

Mamy też przyjaźń opartą o wartości, jak ta pomiędzy głównym bohaterem a Julianem Ochockim, któremu Wokulski podaruje możliwość realizowania się w nauce.

Jest też przyjaźń damsko-męska Wokulskiego ze Stawską, w sensie z tą Heleną Stawską, która się nie udaje, bo Helena Stawska się zakocha i to też jest motyw, co nie, można to jakoś wykorzystać, że mamy Helenę Stawską, której Wokulski pomaga, którą Wokulski bardzo lubi, a ta po prostu się zakocha.

Lalka jest też opowieścią, oczywiście, o samotności, wielu bohaterów tej powieści to są ludzie samotni, ale też część, tak jak Wokulski, decyduje się na samotność.

No i teraz przejdziemy przez to bardzo szczegółowo, bo to jest opracowanie, które ma cię zamienić po prostu w husarza wjeżdżającego w podstawę programową, Rzecki to jest taki klasyczny samotnik, nigdy się nie ożenił, po pracy siedzi sam, w niedzielę sam chodzi na piwo, czyli jest z ludźmi, ale jest sam, a u schyłku życia ma tylko psa i nawet umiera bez nikogo i ma na to chill.

To już jest wyższy poziom, ale można też powiedzieć, że na salonach warszawskich, tak jak przedstawiono to w Lalce, ludzie są samotni, w sensie spotyka się bardzo dużo indywidualności, ale każda z tych osób myśli tylko o sobie i ma bardzo powierzchowne relacje z innymi.

Ale to, oczywiście, nie wszystko, nawet bym powiedział, że to są te mniej poważne odpowiedzi na pytanie, o czym jest Lalka, bo z tych poważnych motywów Lalka jest o nauce i pracy i stanowi laurkę dla postawy właśnie naukowca i przedsiębiorcy i dla pracy organicznej.

Wokulski, Ochocki, profesor Geist, czy Rzecki, to są wszystko pozytywne postaci w tej lekturze, takie, którym kibicujemy, albo współczujemy, albo które lubimy i to są wszystko pomniki tego, jakim się powinno być.

Trzeba ciężko pracować, trzeba lubić pracę i wierzyć w siłę postępu i w siłę nauki, to jest miks postaw, które omawiam szerzej w moim filmie o epokach literackich i o nurtach filozoficznych, tutaj mamy trochę scjentyzmu, jest utylitaryzm i to jest po prostu filozofia epoki, jaką jest pozytywizm i to omawiam dosłownie w filmie o nurtach filozoficznych, w filmie o pozytywizmie w Polsce i pozytywizmie na świecie i też w moim filmie o pracy organicznej, także gdybyś chciał, albo chciała tutaj pogłębić, naprawdę jest co robić na tym kanale.

Wokulski sam, jako główny bohater, ma umysł ścisły, skonstruował kiedyś pompę i próbował zbudować balon, lubi handlować, lubi siedzenie w podatkach, fascynują go wynalazki i nie boi się Excela.

Ochocki, z kolei, odrzuca wprost salony, żeby robić maszyny do latania i tak dalej, no to wszystko to są właśnie takie ideały pracy organicznej, ideały ludzi pracy, obok nauki jest też motyw idealizmu, obecny w każdym opracowaniu tej książki.

Jest tutaj trzech idealistów, każdy z innego pokolenia, jest Rzecki, który idealizuje przede wszystkim w swoich wspomnieniach czasy Napoleona, Rzecki jest rozczarowany tym, jakie są salony warszawskie, trochę za bardzo zanurzony we wspomnieniach, ale dalej super wierny Polsce i jest po prostu patriotą, przy czym ciężko pracuje, no i właśnie jest patriotą, ale też lubi pracę.

Wokulski idealizuje w sumie wszystko, jak leci, a Ochocki jest naćpany marzeniami o byciu wielkim naukowcem i idealizuje naukę.

I teraz ważne, w Lalce postawy takie są właśnie wychwalane, są prezentowane pozytywnie, ale pokazuje też nam ta lektura, że idealista ma z reguły pod górkę.

Bo Rzecki umrze całkowicie sam, bez niczyjej uwagi, nie żeby o nią prosił, no ale dalej, to jest raczej smutny obraz, Ochocki, żeby rozwijać naukę, musi dosłownie wyjechać z tego kraju, a Wokulski, mimo bycia super pod niemal każdym względem, będzie rozmyślał, w jaki sposób najskuteczniej wylogować się z ziemskiego serwera i w efekcie właśnie tego, jak idealizował siebie w odniesieniu do arystokracji i jak idealizował, no, na przykład, swoją partnerkę, czyli w starciu z debilizmem, z zasadami, które rządzą polskim społeczeństwem, idealiści mają ciężko, ale dalej Bolesław Prus zdaje się mówić, że warto być idealistami, bo można robić takie książki, jak Lalka.

Tak to interpretuje, w sensie, że po prostu, gdyby nie było idealistów, to nie byłoby ciekawych historii i teraz powiem coś, co szczerze bardzo średnio sam czuję, ale zgadzają się do tego wszystkie inne opracowania Lalki, jakie znalazłem, bo, jak się okazuje, zderzenie tych trzech postaw jest sercem problematyki lektury.

Prus chciał, jak się wydaje, w sensie, jak sugerują inne opracowania, rozliczyć polskie ideały i pokazać, co zostało z romantycznego uniesienia i pozytywistycznych programach po kilku dekadach zaborów i stagnacji.

Wymowa tej części, w sensie tego znaczenia, jest super pesymistyczna, romantyzm już wygasł, a pozytywizm ugrzązł w pogoni za materialnym sukcesem, z kolei nowy idealizm naukowy musi dosłownie wyjechać z kraju.

Dlatego mówi się, że Lalka to jest powieść rozrachunkowa.

Bo Prus bilansuje tutaj całą tę epokę, no i to nie jest bilans optymistyczny, tak by się wydawało, pieniądz jest jedyną wartością w społeczeństwie, przez co zanika poczucie wspólnoty, więzi między ludźmi słabną, a altruizm jest rzadkością i właśnie tutaj mamy tylko kilka scen Wokulskiego, który właśnie daje się poznać jako taki altruista.

Lalka jest też, wreszcie, o polskim społeczeństwie, bo pokazuje ci ludzi tak bogatych i tak próżnych, że leniwiec idący przez drogę, to przy nich symbol rewolucji socjalistycznej i kultu pracy, pokazuje ci też przedsiębiorców, którzy swoim sprytem próbują wejść na salony, ale też ludzi biedy, także tej skrajnej biedy, która nie bierze jeńców i która niszczy ci życie prawie tak samo, jak zakochanie się w arystokratce, bo jednak od tego, zdaniem Prusa, to już nie ma nic gorszego, w sensie najgorsze, co możesz w życiu zrobić, to zakochać się w Izabeli.

Na koniec tytułowa Lalka, w sensie, dlaczego Lalka, o co chodzi, czemu nie książka Stanisław Wokulski, albo Stanisław Wokulski, człowiek debil, albo coś mocnego w stylu, nie wiem, Dziady, część szósta, chociaż akurat tytuł Dziady, to też jest mocny shit, polecam mój materiał o Dziadach, jeśli ci dalej mało wiedzy, ale, no dobra, dlaczego Lalka?

Odpowiedzi jest kilka, bo to może być odwołanie po prostu do Łęckiej, o której pośrednio jest ta opowieść, albo do wszystkich postaci, które odgrywają różne role, na przykład, role bogatych, role szczęśliwych, role, no właśnie, szanowanych, taki, na przykład, Wokulski, całą powieść udaje, że jest z wyższego stanu społecznego, czyli sam może być tytułową lalką, w sensie odgrywa rolę na scenie.

Dużo jest takich w ogóle scen w książce, gdzie mamy, na przykład, 10 osób na obiedzie i one rozmawiają ze sobą, ale nikt nie jest szczery, wszystko jest na pokaz i jest powierzchowne i o to może chodzić tutaj, że właśnie wszyscy gramy, to jest taki motyw tak zwanego theatrum mundi, jeszcze z Szekspira, czyli albo o Izabeli Łęckiej, albo o tym, że wszyscy gramy, albo jest jeszcze jedno znaczenie tytułu Lalka, bezpośrednio z powieści i właśnie tutaj chodzi o ten wątek pozwu, gdzie najbogatsza postać z całej powieści pozywa samotną matkę o to, że ukradła jej lalkę, prawie zniszczyła tej samotnej matce życie, chociaż to nawet nie była prawda.

Ta historia jest na tyle mocna i tak bardzo pokazuje zepsucie polskiej klasy arystokratycznej, że ja osobiście chciałbym, żeby to o to chodziło w tym tytule, ale, oczywiście, nie wiadomo.

Zwracam twoją uwagę jeszcze na fakt, że głównym powodem, dla którego to opracowanie trwa tyle, co mecz piłki nożnej, a sama książka Lalka waży tyle, co wagon kolejowy PKP Cargo, jest to, że ta książka to przedstawicielka powieści realistycznej, czyli jej zadaniem jest opisywać świat dokładnie i ze szczegółami.

Jak mamy wyścigi konne, to przez 12 stron będziesz się dowiadywać, kto, gdzie siedzi, po czym biegają konie i jakie jest ciśnienie atmosferyczne, a jak ktoś jest smutny, to musisz dostać opis tego smutku na pół strony, łącznie z tym, jak postaci zmienia się cukier, dzięki temu dostajemy bohaterów, których znamy i można stwierdzić, że, na przykład, ktoś udaje, nie tylko, że ktoś coś mówi, ale też, jak mówi, o czym myśli, kiedy to mówi, jaką ma mimikę i z czego to wynika, z jakiego doświadczenia z przeszłości, to wszystko właśnie cechy powieści realistycznej, podobnie jak fakt, że wizyta w Paryżu zaczyna się od opisu tego, jak wygląda to miasto, który sam w sobie mógłby być pełnowymiarową książką za 50 zł na Allegro, do tego język Lalki miejscami bardzo wiernie będzie oddawać czasy epoki, przez to najlepszym uzupełnieniem tej lektury jest obecny obok ciebie w trakcie jej czytania tłumacz symultaniczny ze staropolskiego.

Lalka ma cię nauczyć o wartości pracy, przestrzec przed miłością i pokazać przekrój polskiego społeczeństwa, ale, moim zdaniem, ma też inny cel, ma nauczyć cię tego, co się robi w sytuacji, kiedy staje naprzeciwko ciebie książka wielkości domu jednorodzinnego, która zawiera w sobie tyle historii, co całe rozbicie dzielnicowe.

I jeśli dotarłeś, albo dotarłaś na sam koniec tego opracowania, to, po pierwsze, szalenie ci dziękuję i bardzo się cieszę, serio i tak jak mówiłem na początku, uważam, że masz teraz zbroję, dzięki której jesteś nietykalny, albo nietykalna i nie da się ciebie skrzywdzić podstawą programową, sprawdzianem albo maturą.

Polecam ci wszystkie inne treści na tym kanale i z ręką na sercu gwarantuję ci, że żaden z tych materiałów cię nie skrzywdzi, a część z nich jeszcze może ci pomóc, tak jak ten.

Trzymaj się, powodzenia.