Әбіш Кекілбаев поэзиясы “Туған жерге барғанда” , прозасы “Шыңырау”

Әбіш Кекілбаев туған жерге тағзым. Шытырап бақ шыңдары шырайлана қоршаған.

Бұтыра сусыл құмдары бұлтыя шөптік ортадан. Мырза ер деген жер барды мен үшін жердің кіндігі.

Екпінді деген ел барды желкілдеген түндігі. Қып-қызыл еді жалауы, қытымыр еді заманы.

Шектеулі болып амалы шерменде еді адамы. Шеттеу жүрер шексіз бей шегідей мығым бір жігіт.

Кетіспей де бекіспей тобадан ғана қылды үміт. Атаға біткен мол дәулет ортаға түсті маңғырап. Атадан өрген көп әулет жалғаспады жамбырап.

Түнде түске кіреді кешегі кеткен дәурені. Бұзылады реңі көңілге салып әурені.

Тақым шіркін дуылдап сайқұлықты сағынды. Көкейде күй шұбырлап сайқұлықты сағынды.

Бездіп бір кетсем дейтін ол бетімнің ауған жағына. Кездесіп бәлкім қылармын кешегі ауған бағыма.

Кезіп бір кезіп қайтатын күшкен бақты таба алмай. Ыңылдап өлең айтатын жауабы жоқ сұраудай.

Баса алмай көңіл алаңын тоқырайтын тоқтайтын. Сұмпайы мынау заманын сылқыйта бір бұқтайтын.

Сылқыйта бір бұқтабап сұрқия мынау заманын. Қолына құрық нұқтаған қылатын тірлік амалын.

Сұм заманға кезеңді сыя алмай жүріп жер көкте. Шерменде сондай кезеңде мен түсіппін жүргітке.

Уанапты сабазың алдына алып өпесін. Даусын көкке созады тарқамапты жиыным.

Тәубе, тәубе, тәубе деп жайратты жалғыз сыйырын. Сауға, сауға, сауға деп жалғыз сыйыр жайрады.

Жабырқау қабақ жайдары шешілді тілдің байлауы. Іргеде қаңсып жататын қара домбыра да сайрады.

Ерген соң соңына бір кісі көңілдің кірбін бұлтышып. Түзеліпті ұйқысы оралыпты күлкісі.

Іргедегі ақшындай ағарыпты көңілі. Таудан аққан тасқындай тасыпты саба сол күні.

Тасысын да төгілсін талтаңдасын сабазың. Алдағы күннен не білсін Алланың не жазарын.

Мен түсіппін жүргітке тал бесікті тулатып. Қаһар шашып жер көкке дүние жатты шуласып.

Шуылдаған дүние қиырға қықұу төңгізді. Желкілдеген көңілді желдей ұйтқып түсіңгізді.

Батысқа тартқан қысқа жол қасқайып жатыр әлі де. Алла сұраған көңілді жетелей ұшып әріге.

Әбіш Кекілбаевтың шыңырау повесті халық арасындағы теңдікті.

Әрі татулықты сипаттайды. Повесть еңсе баттық бел ортасы жасқа келген.

Әрі қолынан құдық қазу ісі келетін ер азаматтың тағдырына баяндалған.

Еңсепке құдық қазудан көптеп ұсыныс түсе бастады.

Еңсеп өзіне түскен тапсырыстарды талғайтынды шығарды.

Уақыт өте келе ауыл ішіне қалпақ атты кісі келеді.

Ол құдық қазудың хас шебері әрі еңбегінің төлемін де азалататын.

Осылайша еңсептің жұмысы да баяулады.

Бірде еңсепке байсалбайдан ұсыныс түседі.

Қуанғаны соншалық ұсынысты бірден қабылдап іске кіріседі.

Еңсеп жігіттердің кеу-кеу әңгімесіне араласқан жоқ.

Жігіттердің біреуі қаратанның шығыр арқанын шешіп тұрғызып тұсап қоя берді.

Еңсеп беліне қыл арқаннан байлап құдыққа біттеді.

Төрт-бес жігіт қатарласып қыл арқаннан ұстады.

Жалқақ дария кең аспан шара табақтай болып құдықтың аузына төңкеріліп қалды.

Көзін құдықта ашса жер астына әр түскен сайын бір жас қартайғандай болады.

Кенет көзі ішінде сығырая жылтыраған жалғыз саңлау да бітеліп қалды.

Алыстан болса да ат ойып беріп емексітіп тұрған жарық дүние жұмшыласып ғайып болды.

Топырақ шығарып тұрған төрт жігіт қыл арқанды әрі жұлқыды, бері жұлқыды.

Күн екіндіге таяғанда қайта тартып еді ішінде ештеңе жоқ бос көбешіліктің өзі шықты.

Арада әлденеше жылдар өтті.

Жер астынан шыққан айдаһар да көрінбеді.

Бір ең саран жүрегіне жын байлаған жігіттер ауға салып еді мөп-мөлдір тұщы су шықты.

Ауыл ақсақалдары өзара ақылдасып молда шақыртып дұға оқытты.

Осылайша құдықты жын періден аластады.

Не де болса шыңырау үстірттің үстіндегі ең терең, ең мол болып атанып кетті.

Бірақ еңсеп қазған емес, еңсеп өлген деген атағымен жайылды.