Speaker A
Барлықтарыңызға сәлем, достар! Сіздермен мен Азамат Қандәулетұлы. Бүгінгі талдайтын тақырыбымыз бұл иіс сезу жүйкесі, нервус олфакториус, немесе бірінші жұп бас ми жүйкесі деп аталады.
Иіс сезу жүйкесі (Nervus olfactorius) құрылымы мен қызметі туралы толық түсінік.
Key Takeaways
- Иіс сезу жүйкесі – бірінші жұп бас ми жүйкесі және иіс сезу функциясын жүзеге асырады.
- Иіс сезу жүйкесі үш бөлімнен тұрады: рецепторлық, өткізгіш және орталық.
- Иіс сезу жүйкесі торлы сүйек арқылы өтеді және үш негізгі будаға бөлінеді.
- Орталық бөлім uncus-қа жетіп, иіс сезу сигналдарын өңдейді.
- Видео иіс сезу жүйкесінің анатомиясы мен физиологиясын толық және түсінікті түрде түсіндіреді.
Summary
- Иіс сезу жүйкесі – бірінші жұп бас ми жүйкесі, Nervus olfactorius деп аталады.
- Мұрынның екі аймағы бар: иіс сезу аймағы (Regio olfactoria) және тыныс алу аймағы (Regio respiratoria).
- Иіс сезу жүйкесінің үш бөлімі бар: рецепторлық, өткізгіш және орталық.
- Рецепторлық бөлім Regio olfactoria-да орналасқан бірінші нейроннан тұрады, оның талшықтары fila olfactoria деп аталады.
- Екінші нейрон иіс сезу бұлтығында (bulbus olfactorius) орналасқан.
- Иіс сезу жүйкесінің аксондары торлы сүйек арқылы өтеді және үш буда бөлінеді: латеральды, медиальды және аралық.
- Орталық бөлім uncus деп аталатын ми қыртысына жетеді.
- Trigonum olfactorium үш будадан тұрады, ал Striae olfactoriae (lateralis, intermedia, medialis) жүйкенің талшықтары.
- Иіс сезу жүлгесі (sulcus olfactorius) ми қыртысының маңдай бөлігінде орналасқан.
- Видео соңында каналға тіркелу, лайк басу және комментарий қалдыру ұсынылады.
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
Сабағымызды бастамас бұрын каналға тіркеліп, лайк басып, достарыңызбен бөлісіп кетіңіздер, алдағы уақытта пайдалы ақпараттармен бөлісетін боламын. Сіздердің қолдауларыңыз мен үшін үлкен мотивация. Енді ше, кеттік.
Speaker A
Бірінші кезекте біз бірінші жұпты талдамас бұрын, мұрын мұрын жолдарын қарастырып алайық, бұл бізге өте қажет. Бізде мұрында екі, яғни аймақты қарастырамыз, бұл иіс сезу аймағы (Regio olfactoria) және тыныс алу аймағы (Regio respiratoria).
Speaker A
Иіс сезу аймағы мұрынның жоғарғы, яғни жолында (meatus nasi superior) орналасқан, көріп тұрғанымыздай көкпен белгіленіп қойған. Бұл concha nasalis superior-дың жоғарғы жағында, яғни жоғарғы мұрын қалқанының жоғарғы жағында дейміз басқаша.
Speaker A
Келесі кезекте бұл иіс сезу жүйкесі. Иіс сезу жүйкесінің үш бөлімін алып қарастырамыз, бұл рецепторлық, өткізгіш және орталық. Рецепторлық деп отырғанымыз бұл Regio olfactoria-да орналасқан бірінші нейрон, яғни содан тармақталатын көптеген жіңішке бізде жүйкелер бар, оны fila olfactoria деп атаймыз.
Speaker A
Енді екінші нейрон қайда орналасқан? Бұл иіс сезу бұлтығы (bulbus olfactorius) орналасқан болып табылады. Мына жерден де көрсетсек болады екінші нейрондарды. Дәл осы бірінші нейрон мен екінші нейрон өзара байланысады, яғни бірінші нейронның аксондары мына көріп тұрғанымыз сүйек бар, бұл торлы сүйек деп аталады.
Speaker A
Бұл үш буда, яғни латеральды, сыртқа қарай, артқа қарай бағытталатын, медиальды және де аралық будалар болып саналады. Бұлардың барлығы, яғни bulbus olfactorius-тен басталып, орталыққа дейін жететін бөлім, яғни өткізгіш болып табылады.
Speaker A
Ал орталық бөлімі бұл uncus деп аталады, яғни ілмек. Осы жерге барып тоқтайды. Және жаңа айтып кететін нәрсе, trigonum olfactorium деген үшінші нейрондар жаңағы үш буданы түзеді. Striae olfactoriae (lateralis, intermedia, medialis) деп аталады.
Speaker A
Келесі кезекте бұл көріп отырғанымыз ми қыртысының маңдай үлесінің төменгі, яғни беті. Дәл сол жерде біз талдаған болатынбыз ми қыртысында sulcus olfactorius бар, иіс сезу жүлгесі. Иіс сезу жүлгесін жауып жататын бұл bulbus olfactorius және tractus olfactorius.
Speaker A
Енді дәл осы үш буданы жеке-дара, яғни қайталайтын болсақ, бізде бірінші медиальды буда (Stria olfactoria medialis). Көріп тұрғанымыз сүйелді дененің негізгі тұмсығының астында өтеді.
Speaker A
Оған дейін жетпес бұрын бізде gyrus fasciolaris және gyrus dentatus бойымен uncus-қа өтеді. Мына жерде gyrus dentatus-ты көрсетсек болады, ал gyrus dentatus-қа жетпей тұрып, бізде gyrus fasciolaris бойымен өтетін болып келеді.
Speaker A
Келесі бұл Stria olfactoria intermedia (аралық буда). Талшықтарының бір бөлігі бізде жаңағы мына жердегі substantia perforata anterior-да аяқталады. Substantia perforata anterior-дан шыққан талшықтар кейіннен дәл осы lamina pellucida-ны, кейін fornix-ті айналып өтіп, fimbria hippocampi бойымен uncus-қа дейін жететін болып табылады, яғни қарама-қарсы бағытқа өтеді.
Speaker A
Егер де видео ұнаған болса, тіркеліп, лайк басып, достарыңызбен бөлісіп кетіңіздер, алдағы уақытта пайдалы ақпараттармен бөлісетін боламын. Және 12 жұп нервті толығымен каналға өтіп, плейлист деген жерден 12 жұп жүйкені көрсеңіздер болады.
Speaker A
Және түсінбеген тақырыптарды комментарийге қалдырып кетіңіздер, міндетті түрде алдағы уақытта салатын боламын. Келесі кездескенше, сау болыңыздар.
Topics:иіс сезу жүйкесіnervus olfactoriusбас ми жүйкелерімұрын аймақтарыbulbus olfactoriusuncusfila olfactoriaStriae olfactoriaeми анатомиясыKazakh medical education
