“Przeżyj to! Polskie parki narodowe” – Park Narodowy Gó… — Transcript

Odkryj tajemnice Parku Narodowego Gór Stołowych – przyroda, historia, filmowe plenery i unikalne formacje skalne.

Key Takeaways

Park Narodowy Gór Stołowych chroni unikalny ekosystem gór płytowych i ich charakterystyczne formacje skalne.
Miejsce to ma duże znaczenie kulturowe i historyczne, będąc inspiracją dla artystów i filmowców.
Turystyka w parku wymaga przestrzegania zasad poruszania się po wyznaczonych szlakach dla ochrony przyrody i bezpieczeństwa.
W okolicy znajdują się liczne atrakcje, takie jak ruiny zamku Homole, sanktuarium w Wambierzycach oraz Muzeum Papiernictwa.
Góry Stołowe oferują unikalne krajobrazy, które można porównać do sawanny afrykańskiej, z licznymi formacjami skalnymi o fantazyjnych kształtach.

Summary

Park Narodowy Gór Stołowych leży na pograniczu polsko-czeskim w Sudetach Środkowych, obejmując unikalne góry płytowe o wieku 60 milionów lat.
Najwyższym szczytem jest Szczeliniec Wielki (919 m n.p.m.), znany z malowniczych labiryntów skalnych i inspiracji artystycznych, m.in. Goethego.
Park powstał na początku lat 90. w celu ochrony ekosystemu i krajobrazu tego wyjątkowego obszaru.
Góry Stołowe były miejscem kręcenia scen do filmów, m.in. „Opowieści z Narnii”, gdzie wykorzystano naturalne formacje skalne jako plener filmowy.
W okolicy znajdują się ruiny zamku Homole z XV wieku, związane z legendą o Białej Damie, oraz sanktuarium w Wambierzycach z unikalną mechaniczna szopką.
Muzeum Papiernictwa mieści się w zabytkowym młynie z XVII wieku, prezentującym historię produkcji papieru na Dolnym Śląsku.
Łężyckie Skałki to charakterystyczna, płaska łąka z formacjami skalnymi przypominającymi zwierzęta i grzyby skalne, powstałe w miocenie.
Filmowcy docenili piękno Gór Stołowych, choć ze względu na efekty specjalne część scen była kręcona w studiu.
W Parku obowiązuje poruszanie się wyłącznie po wyznaczonych trasach, aby chronić przyrodę i zapewnić bezpieczeństwo turystom.
Góry Stołowe to miejsce łączące walory przyrodnicze, historyczne i kulturalne, idealne na edukacyjną i rekreacyjną wycieczkę.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Jesteśmy tuż przy granicy z Czechami w Sudetach Środkowych. Leżące tutaj Góry Stołowe znajdują się zarówno po polskiej, jak i po czeskiej stronie granicy. Wschodnia część tych gór, mająca zaledwie 60 milionów lat, leży po polskiej stronie w województwie Dolnośląskim.

Speaker A

Tutaj też na wysokości 919 metrów nad poziomem morza znajduje się najwyższy szczyt Gór Stołowych zwany Szczelińcem Wielkim.

Speaker A

Jak pewnie wiecie, góry i lasy zawsze były mistycznym i pożądanym miejscem przez artystów. Właśnie na tym szczycie rozmyślał i szukał natchnienia jeden z największych poetów romantyzmu, Johann Wolfgang Goethe.

Speaker A

Wiele lat później odnaleźli je filmowcy, którzy nakręcili tu jeden z kasowych filmów, ale do tego jeszcze wrócimy.

Speaker A

Na początku lat 90. założono tu Park Narodowy, żeby chronić ekosystem i krajobraz tego obszaru, by nadal wzbudzał zachwyt, służył artystom i wszystkim potomnym. To jedno z najbardziej tajemniczych pasm górskich naszego kraju.

Speaker A

Park Narodowy Gór Stołowych.

Speaker A

Zapraszam państwa w tajemniczą podróż.

Speaker A

Jak już wspomniałam, Szczeliniec Wielki to najwyższy punkt Gór Stołowych.

Speaker A

Położony w pobliżu miejscowości Radków, to jedna z najliczniej zwiedzanych tu atrakcji.

Speaker A

Jak widać, nazwa Szczeliniec nie powstała bez przyczyny.

Speaker A

Masywy skalne przecięte przez wielkie szczeliny tworzą labirynt o wielu ścieżkach i zaułkach.

Speaker A

U podnóża Gór Stołowych widzimy zalew w Radkowie.

Speaker A

W letnie dni ta czysta górska woda i jej orzeźwiający chłód aż zachęca do kąpieli.

Speaker A

Piękno wody podkreśla widok wznoszących się do nieba gór.

Speaker A

Taka kąpiel to na pewno niezatarte wspomnienie.

Speaker A

Narożnik to kolejny po Skalniaku i Szczelińcu Małym szczyt Gór Stołowych.

Speaker A

Wznosi się na 851 metrów nad poziom morza na południe od Lisiej Przełęczy.

Speaker A

Góry Stołowe to przykład rzadkich na kontynencie europejskim gór płytowych.

Speaker A

Płaskich spiętrzeń o spłaszczonych, szerokich wierzchołkach i spadzistych stokach.

Speaker A

Proces formowania Gór Stołowych trwa 60 milionów lat.

Speaker A

W okresie późnej kredy istniało tu płytkie morze, do którego rzeki nanosiły materiał skalny.

Speaker A

Przez miliony lat z osadów na dnie morskim formowały się skały.

Speaker A

W kolejnych tysiącleciach podlegały erozji i ruchom tektonicznym, które są odpowiedzialne za ich dzisiejsze niezwykłe kształty.

Speaker A

A to bohaterowie naszej dzisiejszej przygody.

Speaker A

Beata, nauczycielka języka polskiego i wiedzy o sztuce, Basia, Tomek i Kasia, młodzi kinomani ze szkolnego klubu filmowego.

Speaker A

Przyjechali tu z Karłowa zgłębić piękno filmowej przygody.

Speaker A

Posłuchajmy o czym mówią.

Speaker B

Teraz wy.

Speaker B

Jaki to film?

Speaker B

Mała dziewczynka odkrywa tajemniczą szafę i wychodzi przez nią do magicznej krainy.

Speaker C

Narnia!

Speaker B

To proste.

Speaker B

A kto przygotował się do zajęć?

Speaker D

Ja.

Speaker B

Więc w pierwszej i drugiej części nakręcono tutaj kilka scen.

Speaker D

Właśnie tutaj.

Speaker B

Z opowieści z Narnii.

Speaker E

Nieprawda, w pierwszej części tylko dwa ujęcia.

Speaker B

A chcecie wiedzieć gdzie dokładnie?

Speaker D

Tak.

Speaker E

Chodźmy.

Speaker B

Chodźmy.

Speaker B

Opowiem wam jak to było.

Speaker B

Podczas przygotowań do pierwszej części filmu Opowieści z Narnii: Lew, Czarownica i Stara Szafa, reżyser z Nowej Zelandii Andrew Adamson po prostu zachwycił się widokiem Gór Stołowych.

Speaker B

Ze względu na efekty specjalne nie mógł kręcić tu wszystkich scen, dlatego kazał je odtworzyć w studiu filmowym.

Speaker B

Kształtem i formą scenografia przypominała zupełnie nasze góry.

Speaker E

Ale prawdziwe miejsca też pojawiają się w dwóch ujęciach pierwszej części.

Speaker D

Aha.

Speaker D

A w Księciu Kaspianie kręcono tutaj całą scenę.

Speaker D

Pamiętacie sen Łucji?

Speaker E

Pamiętam.

Speaker B

Popatrzcie przed siebie.

Speaker B

Jesteście w Narnii.

Speaker D

Och.

Speaker D

To ta scena, kiedy siostra za skały patrzyła.

Speaker D

To ta.

Speaker E

Nie, to tamta skała.

Speaker D

Ta.

Speaker E

Tamta.

Speaker D

Ale to super.

Speaker B

Dzieci, nie tak szybko.

Speaker B

Poczekajcie na mnie.

Speaker E

Gdzie jestem?

Speaker D

Labirynt.

Speaker D

Nie wyjdziemy stąd.

Speaker D

Musimy zejść na dół.

Speaker E

Będę pierwsza.

Speaker B

Kasia, wracaj.

Speaker E

Kaśka, wracaj.

Speaker E

Basia!

Speaker E

Tomek!

Speaker E

Pani Beato!

Speaker B

Kasia, mówiłam ci nie zbaczać z trasy.

Speaker B

Widzisz, to jest labirynt.

Speaker B

Zgubisz się na amen.

Speaker B

W górach wolno chodzić tylko po wyznaczonych trasach, kapu?

Speaker D

Tak.

Speaker E

Tak.

Speaker E

Myślałam, że się zgubiłam.

Speaker B

Kaśka zawsze szuka przygód.

Speaker B

No chodźcie, opowiem wam o jeszcze jednym filmie.

Speaker A

Jesteśmy we wsi Zielone Ludowe.

Speaker A

To ruiny średniowiecznego zamku rycerskiego Homole.

Speaker A

Budowli położonej na stromych i trudnych do zdobycia wzgórzach Lewińskich.

Speaker A

W XV wieku była to siedziba Husytów, którzy podbili na tych ziemiach wcześniejsze grody.

Speaker A

Okolice te nazywały się wówczas Państewkiem Homolskim.

Speaker A

Ruiny kamiennej wieży, którą tu widzimy, to jeden z niewielu zachowanych do dziś fragmentów zamku.

Speaker A

Ponoć liczyła kiedyś około 30 metrów wysokości.

Speaker A

Stał tu główny gmach zamku i grube na 3 metry mury obronne.

Speaker A

Legenda mówi, że w dawnych czasach zamordowano tu piękną żonę pewnego rycerza.

Speaker A

Od tamtej pory co noc można tu ujrzeć postać snującej się po zamku kobiety w białej sukni.

Speaker A

Nazywamy ją Białą Damą.

Speaker A

Ponoć czeka na śmiałka, który uwolni jej duszę z zamkowych czeluści.

Speaker A

Jesteśmy w Wambierzycach.

Speaker A

Przy Sanktuarium Matki Boskiej Królowej Rodzin.

Speaker A

Szczególnym walorem tego zabytkowego kompleksu jest rozległy zespół kaplic, ulokowanych na wzniesieniach wokół Wambierzyc.

Speaker A

Niestety pierwsze kaplice z tego okresu zbudowane były z drewna i nie zachowały się do dziś.

Speaker A

Największe budowy trwały tu w XIX wieku i ukształtowały dzisiejszą formę Kalwarii.

Speaker A

Jestem teraz na Drodze Krzyżowej Sanktuarium.

Speaker A

Powstała w 1732 roku i miała przypominać Kalwarię na wzór Jerozolimski.

Speaker A

Jej stacje utrzymane są w stylu neoklasycyzmu i późnego baroku.

Speaker A

Z kolei nazwy tutejszych wzniesień odwołują się do miejsc w Jerozolimie.

Speaker A

Górę z kościołem nazywano Syjon, a górę, po której stąpam na Drodze Krzyżowej, Kalwarią.

Speaker A

Bardzo ciekawym punktem jest też ruchoma szopka.

Speaker A

Cudowna, mechaniczna szopka świąteczna z ruszającymi się jak w zegarku figurkami, stworzona przez znanego zegarmistrza Longina Wittiga i jego syna.

Speaker A

Jest to jedna z najstarszych mechanicznych szopek w Polsce, odwiedzana przez turystów i pielgrzymów z całego kraju.

Speaker A

Po śmierci ojca Herman Wittig dobudował kolejne sceny z życia Jezusa i kilka scen rodzajowych.

Speaker A

Spośród 800 figurek w szopce porusza się 300.

Speaker A

Muzeum Papiernictwa, które tu widzimy, mieści się w gmachu XVII-wiecznego młyna papierniczego.

Speaker A

Młyn należał do znanych papierniczych rodów, a na przełomie XVI i XVII wieku był jednym z najważniejszych na Dolnym Śląsku zakładów technicznych.

Speaker A

Po otwarciu muzeum w latach 60. odkryto tu zabytkowe malowidła naścienne, pochodzące z XVIII wieku.

Speaker A

Powstały najpewniej w czasach, gdy młynem zarządzał Józef Ossendorf.

Speaker A

Zwróćcie uwagę na te wąskie domki, strome dachy i małe okienka.

Speaker A

Można się tu poczuć jak w średniowiecznym miasteczku.

Speaker A

Jesteśmy w górach, a tu płasko jak na równinie.

Speaker A

Ze względu na charakterystyczny krajobraz, miejsce to nazywane było czasem sawanną afrykańską.

Speaker A

Lew Aslan czułby się tu lepiej niż w Narnii.

Speaker A

Łężyckie Skałki.

Speaker A

Rozległa, podobna do sawanny łąka na środkowym piętrze Gór Stołowych.

Speaker A

Oprócz drzew zajmuje ją kilkanaście skałek o wysokości do 4 metrów.

Speaker A

Skałki pozostały tu po wietrzeniu i erozji Gór Stołowych w okresie miocenu, wiele milionów lat temu.

Speaker A

Więc jeśli nie możesz jechać na safari, musisz koniecznie jechać na sawannę do Łężyc.

Speaker A

W dodatku tu jest bezpieczniej.

Speaker A

Co wam to przypomina?

Speaker A

Oczywiście wszystko zależy od wyobraźni.

Speaker A

Niektóre z nich przypominają zwierzęta czy maczugi.

Speaker A

Ale mówimy o nich skalne grzyby, czyli skupisko skał o bardzo specyficznym kształcie, najczęściej nóżki i kapelusza.

Speaker A

Zgadnijcie, który jest który.

Speaker A

I to już wszystko w dzisiejszym odcinku.

Speaker A

Przyjedźcie w Góry Stołowe, czeka was jeszcze wiele do odkrycia.

Speaker A

Do zobaczenia.

Topics:Park Narodowy Gór StołowychSzczeliniec WielkiSudety ŚrodkoweOpowieści z Narniiformacje skalneturystyka przyrodniczazamek HomoleWambierzyceMuzeum PapiernictwaŁężyckie Skałki

Frequently Asked Questions

Gdzie znajduje się Park Narodowy Gór Stołowych?

Park Narodowy Gór Stołowych leży w Sudetach Środkowych, na pograniczu polsko-czeskim, w województwie dolnośląskim.

Jakie są najważniejsze atrakcje turystyczne w Parku Narodowym Gór Stołowych?

Do najważniejszych atrakcji należą Szczeliniec Wielki z labiryntem skalnym, ruiny zamku Homole, sanktuarium w Wambierzycach oraz Łężyckie Skałki.

Czy w Górach Stołowych kręcono jakieś znane filmy?

Tak, w Górach Stołowych kręcono sceny do filmów z serii „Opowieści z Narnii”, które wykorzystały unikalne formacje skalne jako plener filmowy.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →