Speaker A
İzlediğiniz her yeni video için dünyanın en güçlü süper bilgisayarına teşekkür etmeniz gerektiğini biliyor muydunuz?
İnsan beyninin yapısı ve işleyişi hakkında eğlenceli ve bilgilendirici bir yolculuk sunan Türkçe video.
Key Takeaways
- Beyin, saniyede binlerce mesaj göndererek çok hızlı çalışır.
- Serebrum, beynin en büyük kısmı olup duyuların yorumlanmasında görev alır.
- Amigdala, duyguların yönetiminde kritik bir rol oynar.
- Beyin sapı hayati fonksiyonların otomatik kontrolünden sorumludur.
- Nöronlar elektriksel ve kimyasal sinyallerle bilgi aktarır ve öğrenme süreçlerinde etkilidir.
Summary
- Beynin işleyişi ve yapısı hakkında temel bilgiler verilir.
- Kulak ve işitme süreci detaylı şekilde anlatılır.
- Nöronların yapısı, işlevi ve beyin içindeki iletişim süreci açıklanır.
- Serebrumun görevleri ve beynin depolama kapasitesi üzerinde durulur.
- Beyincik ve beyin sapının fonksiyonları anlatılır.
- Amigdala ve duygusal yönetimdeki rolü tanıtılır.
- Beyin sinyallerinin hızına ve enerji kullanımına dikkat çekilir.
- Beynin farklı nöron türleri ve sınıflandırmaları açıklanır.
- Beynin hızlı ve karmaşık iletişim ağı görselleştirilir.
- Videoda izleyici etkileşimi için yorum ve paylaşım çağrısı yapılır.
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
Dizüstü bilgisayarınızdan ya da telefonunuzdan değil, beyninizden bahsediyorum.
Speaker A
Beyninizin nasıl çalıştığını öğrenmek için bir yolculuğa çıkmaya ne dersiniz?
Speaker A
Ama önce uygun ekipmanları alsak iyi olacak.
Speaker A
Buradaki makine işime...
Speaker A
Hey, ne oldu?
Speaker A
Görünüşe göre kendimi bir ses dalgasına çevirdim.
Speaker A
Neyse, artık bu da işimi görür.
Speaker A
Bu benim bir arkadaşım.
Speaker A
Şimdi beyninde neler olduğunu göreceğiz.
Speaker A
İlginç, dış kulak ses dalgasını algıladı ve yolculuk başladı.
Speaker A
Kulak kanalının içi de oldukça darmış.
Speaker A
Biraz sıkışıp geçmem gerekecek ve...
Speaker A
İşte gidiyoruz.
Speaker A
Bir sonraki durağımız kulak zarı.
Speaker A
Kulak zarının boyu 5 kuruş kadardır.
Speaker A
Aman, o da ne?
Speaker A
Kulak zarı titremeye başladı.
Speaker A
Bu hissi çok iyi biliyorum.
Speaker A
Komşularınız parti yapıyorken müziği çok açarlar, sesi taa sokağın diğer ucundan duyarsınız ya, şu an o hissi yaşıyorum.
Speaker A
Şimdi orta kulağa geçelim.
Speaker A
Burası daha da gürültülüymüş.
Speaker A
Hmm, bu da koklea olsa gerek.
Speaker A
Koklea Yunanca salyangoz anlamına gelir.
Speaker A
Türkçede de diğer adı kulak salyangozudur.
Speaker A
Çünkü gerçekten de salyangoza benziyor.
Speaker A
Burası bayağı ıslak, her tarafı sıvıyla dolu ve son derece heyecanlı bir yer.
Speaker A
Bu sevimli kıllar da neyin nesi?
Speaker A
Ne kadar da çok var.
Speaker A
Gıdıklanmaya başladım.
Speaker A
Bunlar hareket ediyor, bükülüyor ve...
Speaker A
Esas sihir burada gerçekleşiyor, titreşimler sinir sinyallerine dönüşüyor.
Speaker A
Vay canına!
Speaker A
Burada her şey çok hızlı oluyor.
Speaker A
Şimdi de işitme sinirine doğru gidiyoruz.
Speaker A
Bir sonraki durağımız beyin.
Speaker A
Sanırım güneş gözlüklerimi taksam iyi olur.
Speaker A
Burası çok aydınlık ve gözlerimi kamaştırıyor.
Speaker A
Bütün bu ağaçlar bir bilim kurgu filminden fırlamış gibi görünüyor.
Speaker A
Dokunursam ne olur acaba?
Speaker A
Vay canına, şimşek gibi!
Speaker A
Bunlar benim diğer arkadaşlarım olan nöronlar.
Speaker A
Beyinde yaklaşık 100 milyar nöron vardır.
Speaker A
Yani neredeyse Samanyolu'ndaki yıldızlar kadar.
Speaker A
Bu nöronların çoğu doğuştan oradadır ama büyüdükçe beyniniz yenilerini üretmeye başlar.
Speaker A
Vay canına, ne kadar da parlak!
Speaker A
Yine gözlerim kamaştı.
Speaker A
Nöronlar saniyede 5 ila 50 mesaj gönderir.
Speaker A
Ama bundan sonra bahsedeceğim çünkü daha gidecek çok yerimiz var.
Speaker A
Yüzlerce nöron tipi ve üç ana nöron sınıfı vardır.
Speaker A
Duyu nöronları küçük gizli servis ajanları gibidir.
Speaker A
Bunlar gözleriniz ve kulaklarınız gibi duyu organlarınızdan bilgi toplar ve bilgileri merkezi sinir sisteminize iletir.
Speaker A
Buradakiler de motor nöronlar.
Speaker A
Motor nöronlar vücudunuzun büyük patronlarıdır, diğer nöronlardan bilgi toplayarak bunları organlarınıza, kaslarınıza ve bezelerinize iletirler, yani kısacası size ne yapmanız gerektiğini söyleyenler onlardır.
Speaker A
Geri kalanların hepsi internöronlardır.
Speaker A
Bu nöronlar diğer nöronlardan bilgi alır ve bu bilgileri biriktirirler, bu süreç hiç bitmez.
Speaker A
Beynimiz büyük bir kimya fabrikası gibidir.
Speaker A
Nöronlar o kadar çok çalışır ki düşük voltajlı bir LED ampulü yakabilecek kadar enerji ortaya çıkar, isterseniz deneyelim.
Speaker A
Evet, bakın yandı.
Speaker A
Ayrıca buradaki her sürecin çılgın bir hız ile gerçekleştiğini de belirtmeliyim.
Speaker A
Hatta bazıları tıpkı spor arabalar kadar hızlıdır, bu hız saatte 400 kilometreye ulaşabilir.
Speaker A
Ama biraz duralım, burada neler olduğunu anlamak istiyorum.
Speaker A
Beynin en büyük kısmını oluşturan serebruma hoş geldiniz.
Speaker A
Burası beynin yaklaşık %85'ini oluşturmaktadır.
Speaker A
Hiçbir anatomi dersini kaçırmadığım için o kadar mutluyum ki.
Speaker A
Serebrumun dış kısmı gri maddeden, kalanı ise beyaz maddeden oluşur, bunun bir önemi var mı?
Speaker A
Tabii ki var.
Speaker A
Serebrum görme, işitme, tat, koku ve dokunma duyularınızı yorumlar, farklı duygular hissedip yeni şeyler öğrenmemizi de ona borçluyuz.
Speaker A
Beyninizin sınırsız depolama kapasitesine sahip olduğunu biliyor muydunuz?
Speaker A
İşte beyninizde yer alan tüm o kıvrımlar ve girintiler bilgi depolama yerleridir.
Speaker A
Tamam, bugünlük bu kadar serebrum yeter.
Speaker A
Bir sonraki durağımız beyincik.
Speaker A
Ya da küçük beyin.
Speaker A
Gerçekten de serebrumdan çok daha küçük.
Speaker A
Fakat küçük olması önemsiz olduğu anlamına gelmiyor.
Speaker A
Dikkat edin.
Speaker A
Şu viraj biraz tehlikeliymiş.
Speaker A
Küçük beyniniz duyu sistemiyle omurilikten bilgi alır ve motor hareketlerinizden sorumludur, onun sayesinde düşmeden yürüyebilirsiniz, dik durabilirsiniz ve hatta konuşabilirsiniz, aynı zamanda konsantre olmanıza ve duygularınızı kontrol altında tutmanıza da yardımcı olur.
Speaker A
Yani bunları yapabilme seviyesi kişiden kişiye değişir tabii.
Speaker A
Mesela siz genel olarak sakin biri misiniz yoksa çıldırtması kolay biri mi? Yorumlarda cevaplarınızı bekliyorum.
Speaker A
Gideceğimiz birkaç yer daha var, bu yüzden ilerlemeye devam edelim.
Speaker A
Burada çeşit çeşit nöron bulunsa da hepsinin üç temel bileşeni vardır, bunlar hücre gövdesi, akson adı verilen uzun kuyruk ve yakından baktığınızda ağaç dallarına benzeyen dendrittir.
Speaker A
Nöronlar bilgilerinin çoğunu dendritleri sayesinde alır.
Speaker A
Şşş, hadi burada biraz duralım ve izleyelim, bu gerçekten görmeye değer.
Speaker A
Hanımefendiler ve beyefendiler, şu an bilginin nasıl aktarıldığını izliyorsunuz.
Speaker A
Nöronlar tek başlarına bir şey yapamaz, bu nedenle ekip olarak birlikte çalışırlar, kendi gizli elektriksel ve kimyasal dillerinde konuşurlar.
Speaker A
Şurada parlayan küçük ışığı fark ettiniz mi? Bu iletilmeyen mesajlar sonucu oluşur.
Speaker A
Nöronlar alakalı şeyleri alakasız şeylerden ayırmayı öğrenir, tekrar tekrar yaptığınız şeyler için aynı sinyal üretilir ve bu mesajlar daha hızlı gider, bu şekilde hedefe ulaşma olasılığı daha yüksek olur.
Speaker A
Beyninizin bazı bölümlerini daha aktif hale getiren bir şey daha vardır.
Speaker A
Aşk, aşık bir beyin MR taraması sırasında ekranları aydınlatır.
Speaker A
Ama bir dakika, sanırım aşktan bahsederken bir sonraki durağımızı kaçırdık.
Speaker A
Hadi biraz geri gidelim.
Speaker A
Hayır, aradığımız bu değil.
Speaker A
Hmm.
Speaker A
Bu labirentte kaybolmak çok kolay.
Speaker A
Acaba burada mı?
Speaker A
Çok küçük ve badem şeklinde bir şey arıyoruz.
Speaker A
Ha, buldum.
Speaker A
Amigdalaya merhaba deyin millet.
Speaker A
Amigdala da görülmesi gerekenler listemizde çünkü gerçekten de çok önemli bir rolü var.
Speaker A
Korku ve üzüntü gibi duygularınızı yönetir ve öfkenizi kontrol altında tutmanıza yardımcı olur.
Speaker A
Amigdala yaşadıklarınızdan, anılarınızdan ve duygularınızdan oluşan bir albüm gibidir, bunlara benzer şeyleri gelecekte de tanıyabilmeniz için depolar.
Speaker A
Tamam, sırada ne var?
Speaker A
Sanırım beyin sapı var.
Speaker A
Beyin sapı beyninizle vücudunuzun diğer kısımları arasındaki iletişimden sorumludur, ayrıca otomatik olarak yaptığınız şeyler için de beyin sapına teşekkür etmelisiniz.
Speaker A
Beyin sapı nefes almanızdan, kalbinizin atış hızının düzenli olmasını sağlamaktan, yediklerinizi sindirmekten ve diğer temel her şeyden sorumludur.
Speaker A
Beyin sapı doğrudan omuriliğe bağlanır.
Speaker A
Omurilik sinir sisteminizin ana yoludur.
Speaker A
O da ne böyle?
Speaker A
Trafik polisi mi?
Speaker A
Ben hız yapmadım memur bey, yemin ederim.
Speaker A
Buradaki herkes gerçekten çok hızlı, bu otoyolda beyinden çıkan ve beyne mesaj taşıyan, yani her iki yöne de giden şeritler vardır.
Speaker A
Hey, Şamil!
Speaker A
Nereye gidiyorsun?
Speaker A
Kapıyı görmüyor musun?
Speaker A
Beyin, sen de bir şeyler yapsana.
Speaker A
Kaslarına bir sinyal göndermen lazım.
Speaker A
Of, anlaşılan onu benim kurtarmam gerekiyor.
Speaker A
Neyse, ucuz atlattık.
Speaker A
Evet, insan halime geri döndüm.
Speaker A
Telefonum hala çalıyor.
Speaker A
Ne kadardır yoktum dersiniz?
Speaker A
Bilin diye söyleyeyim, az önce yaşadığımız her şey 0,001 saniyede gerçekleşti.
Speaker A
Vay canına!
Speaker A
Hey, bugün yeni bir şey öğrendiyseniz...
Speaker A
Videoyu beğenin ve bir arkadaşınızla paylaşın.
Speaker A
Ve işte beğeneceğinizi düşündüğüm diğer videolar, sadece soldakine veya sağdakine tıklayın ve hayata olumlu bakın.
Topics:beyinnöronserebrumamigdalabeyincikişitmesinir sistemibeyin sapıTürkçe eğitimnörobilim
