**LO 4- Narodziny "Solidarności". Który Lech był ważniejszy? — Transcript & Summary | SozAI** Source: https://sozai.app/transcript/lo-4-narodziny-solidarnosci-ktory-lech-byl-wazniejs-transcript/ Analiza narodzin Solidarności, strajków sierpniowych 1980 i roli Lecha Wałęsy w walce o prawa pracownicze i zmiany społeczne w PRL. ## Key Takeaways - Centralnie sterowana gospodarka PRL była niewydolna i prowadziła do kryzysu społeczno-ekonomicznego. - Strajki w 1980 roku, zapoczątkowane w Stoczni Gdańskiej, były kluczowym momentem narodzin Solidarności. - Lech Wałęsa odegrał istotną rolę jako lider ruchu robotniczego i symbol walki o prawa pracownicze. - Postulaty strajkowe odzwierciedlały szerokie niezadowolenie społeczne i dążenie do zmian politycznych. - Porozumienia sierpniowe były początkiem demokratyzacji i osłabienia władzy komunistycznej w Polsce. ## What the video covers - Opis kryzysu gospodarczego w Polsce pod koniec lat 70., wynikającego z centralnego sterowania gospodarką i braku innowacji. - Omówienie strajków robotniczych w 1976 roku oraz ich przyczyn, takich jak podwyżki cen i niewydolność systemu. - Przedstawienie wydarzeń sierpniowych 1980 roku w Stoczni Gdańskiej, gdzie zwolnienie Anny Walentynowicz wywołało strajk. - Rola Lecha Wałęsy jako lidera strajku i powstania Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego (MKS). - Formułowanie 21 postulatów strajkowych, dotyczących m.in. podwyżek płac, bezpieczeństwa strajkujących i wolności związkowej. - Konsolidacja strajków w całym kraju i powstanie ruchu Solidarność jako odpowiedź na niezadowolenie społeczne, polityczne i ekonomiczne. - Wskazanie na represje wobec opozycji, cenzurę i propagandę sukcesu stosowaną przez władze komunistyczne. - Problemy społeczne, takie jak brak zaopatrzenia, kartki na żywność, wyż demograficzny i niedobór mieszkań. - Ekonomiczne przyczyny kryzysu, w tym narastające długi zagraniczne i ujemny bilans handlu. - Znaczenie porozumień sierpniowych jako przełomu w historii Polski i początki zmian politycznych. Answers ## Questions about this video Z jakich powodów wybuchły strajki w 1976 roku w Radomiu, Płocku i Ursusie? Strajki w 1976 roku wybuchły z powodu kolejnych podwyżek cen, które zostały wprowadzone przez rządzących. Były one reakcją na trudną sytuację ekonomiczną i niezadowolenie społeczne. Dlaczego gospodarka PRL-u pod koniec lat 70. była niewydolna? Gospodarka PRL-u była niewydolna, ponieważ rząd utrzymywał centralnie sterowaną gospodarkę, co prowadziło do pogłębiającego się kryzysu. Inwestowano w niepotrzebne dziedziny, brakowało innowacji i konkurencyjności, a technologie były przestarzałe. Jakie były konsekwencje niewydolności handlu w PRL-u? Niewydolność handlu w PRL-u doprowadziła do zapaści, a codziennością stało się załatwianie towarów 'spod lady'. Brakowało podstawowych produktów, co skutkowało kradzieżami w zakładach pracy i łapówkami. ## Full Transcript — Download SRT & Markdown 00:00 Speaker A Dzień dobry, dzisiaj czas na przedostatni temat z tego rozdziału, czyli z rozdziału czwartego i są to narodziny Solidarności. 00:08 Speaker A Jest to temat dla klasy czwartej liceum. 00:08 Speaker A Oglądamy. 00:20 Speaker A Kiedy mówiłem na lekcji poprzedniej o strajkach w roku 76, które wybuchły w Radomiu, w Płocku oraz w Ursusie, generalnie one wzięły się z tego, że doszło do podwyżki znowu cen, które zostały przez rządzących zahamowane. 00:44 Speaker A Gierak nie wysyłał wojska. 00:45 Speaker A Były ścieżki zdrowia, w ogóle troszeczkę zmienił się, generalnie troszeczkę zmienił się sposób, powiedzmy, że załatwiania tych spraw, ale końcówka lat 70 była tak naprawdę jeszcze gorsza. 00:56 Speaker A Ponieważ że rząd miał cały czas gospodarkę centralnie sterowaną. 01:00 Speaker A Doprowadziło to do tego, że kryzys się pogłębiał. 01:01 Speaker A Nie było za co spłacać kredytów, a wcześniej brane kredyty na spłatę poprzednich. 01:06 Speaker A Znowu zwiększały tak naprawdę naszą niewydolność państwową. 01:10 Speaker A Kryzys już tak naprawdę był bardzo blisko pod koniec lat 70. 01:15 Speaker A No ale z czego to wynikało? 01:16 Speaker A No było kilka czynników, dlaczego ta gospodarka w PRL-u po prostu była niewydolna. 01:21 Speaker A I tak było generalnie z tym, co mówiłem przy okazji lekcji poprzedniej. 01:26 Speaker A Że zakupowano technologie, których nie potrafiono wykorzystać. 01:30 Speaker A No niestety, doszło do tego, że inwestowano w te dziedziny gospodarki. 01:35 Speaker A Które nie były społeczeństwu potrzebne. 01:38 Speaker A To oznaczało, że no nie będzie zaspokojonych podstawowych potrzeb zwykłego człowieka, Polaka. 01:43 Speaker A Jako że była to gospodarka centralnie sterowana, no to nie było konkurencyjności, więc nie było innowacji. 01:48 Speaker A Wszystko stało się po prostu przestarzałe i te technologie nawet no nie było ich komu sprzedać. 01:53 Speaker A To był taki jakby główny problem. 01:55 Speaker A Handel również był niewydolny. 01:57 Speaker A To wiązało się z tym, że codziennością stało się tak naprawdę załatwianie towarów spod lady. 02:04 Speaker A Czyli powiedzmy w sklepie A, gdzie towarów B nie było, można było te towary B kupić, wyciągane dosłownie spod lady i zamawiane zupełnie wcześniej. 02:10 Speaker A To było rzeczą taką bardzo charakterystyczną. 02:12 Speaker A To doprowadziło do tego, że no nastąpiła zapaść tak naprawdę w handlu. 02:16 Speaker A I również, że ludziom brakowało czegoś, pojawiały się kradzieże w zakładach pracy, łapówki. 02:21 Speaker A No nie było możliwości normalnie żyć. 02:24 Speaker A Nawet jak mieliśmy dobrze rozwinięty, powiedzmy, ubój, było mięso, czy był, powiedzmy, wydobycie węgla, to i tak właściwie wszystko szło do Związku Sowieckiego i to po zaniżonych cenach. 02:32 Speaker A Także dobrze być po prostu nie mogło. 02:34 Speaker A I to doprowadziło do lata roku 1980. 02:36 Speaker A Pojawiły się pierwsze strajki. 02:38 Speaker A Strajki, które na początku wybuchały na Lubelszczyźnie, a później w innych częściach państwa. 02:42 Speaker A Oczywiście wszędzie ciągle żądano tego, żeby podniesiono płace. 02:46 Speaker A Oraz to, żeby nastąpiła poprawa sytuacji gospodarczej państwa. 02:50 Speaker A Z tym, że jak mówiłem, komuniści nie mieli pojęcia, jak tego dokonać. 02:53 Speaker A I takim punktem przełomowym, można powiedzieć, będzie to, co dzieje się w Stoczni Gdańskiej. 02:58 Speaker A Tam została zwolniona Anna Walentynowicz, czyli ta pani. 03:00 Speaker A To była kobieta, która była suwnicową, czyli takim, powiedzmy, że dźwigiem zajmowała się w stoczni. 03:06 Speaker A Tak można by to było powiedzieć, ale my o niej mówiliśmy, ponieważ była działaczką WZZ. 03:10 Speaker A Czyli Wolnych Związków Zawodowych. 03:12 Speaker A Takich ludzi się nie tyka. 03:14 Speaker A A tym bardziej wtedy, kiedy już zostało kilka miesięcy do emerytury, czyli zrobili po prostu na złość. 03:20 Speaker A To doprowadziło do strajku takiego wewnętrznego w Stoczni Gdańskiej. 03:23 Speaker A 14 sierpnia, bo przechodzimy sobie do nowego polskiego miesiąca. 03:26 Speaker A Czyli do wydarzeń sierpniowych. 03:28 Speaker A Dochodzi do strajku. 03:29 Speaker A Na czele tego strajku, opracowanego właściwie przez Bogdana Borusewicza, w pewnym momencie stanie też zwolniony wcześniej, parę miesięcy do tyłu, Lech Wałęsa. 03:36 Speaker A On wrócił, jakoś tam się do tej stoczni przedostał, bo już był dawno na tapecie komunistów i go pilnowano. 03:40 Speaker A W związku z tym, kiedy stanął na czele, zaczęto formułować postulaty. 03:44 Speaker A Początkowo były one dosyć proste. 03:46 Speaker A Przywrócenie do pracy Walentynowicz i Wałęsy. 03:50 Speaker A Budowa pomnika poległych stoczniowców z 1970 roku, czy podwyżka płac. 03:54 Speaker A Oraz, co najważniejsze dla nich, zagwarantowanie bezpieczeństwa strajkującym. 03:58 Speaker A No bo wiedzieli, że mogą dostać wilczy bilet, albo na przykład mogą być pobici, aresztowani, trafić do więzienia. 04:02 Speaker A No wiele różnych rzeczy mogło się tutaj dziać. 04:04 Speaker A Ale to doprowadziło do tego, że trzeba było porozmawiać sobie z dyrekcją. 04:08 Speaker A Dyrekcja właściwie na większość tych postulatów wyraziła zgodę i więc strajkujący powiedzieli: no spoko, już możemy się rozejść, jest załatwione. 04:13 Speaker A Ale w tym momencie do jakby akcji wkraczają kobiety. 04:16 Speaker A I tutaj Anna Walentynowicz uznała, że to jest za mało. 04:19 Speaker A Dołączyła też Henryka Krzywonos, która była motorniczą. 04:23 Speaker A Więc pojawili się przedstawiciele innych zakładów pracy. 04:26 Speaker A I w ten sposobem ogłoszono strajk solidarnościowy, czyli do uzyskania wspólnych celów dla wszystkich strajkujących. 04:31 Speaker A I 16 sierpnia do stoczniowców dołączyło prawie 20 innych zakładów pracy. 04:36 Speaker A Które, no powiedzmy, że skonsolidowały się w jeden twór, zwany MKS-em. 04:41 Speaker A Czyli Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym, na czele którego stanął Lech Wałęsa. 04:44 Speaker A I wtedy generalnie ogłoszono 21 postulatów strajkowych. 04:48 Speaker A Które były odpowiedzią na niezadowolenie ogólnie, można by rzec powiedzieć, społeczeństwa. 04:53 Speaker A Ale co było generalnie przyczyną tego niezadowolenia? 04:55 Speaker A Tych przyczyn było bardzo dużo. 04:57 Speaker A Przez polityczne, po społeczne, aż do ekonomicznych. 05:00 Speaker A Polityczne były takie, że Gierek zawsze obiecywał, ale już w pewnym momencie. 05:05 Speaker A No wiedział, że nie jest w stanie spełnić tych swoich obietnic. 05:09 Speaker A W związku z tym musiał coś zrobić. 05:11 Speaker A Więc chodził, gadał, obiecywał i nic z tego nie wynikało. 05:13 Speaker A Następnie opozycjoniści zaczęli być coraz mocniej szykanowani. 05:16 Speaker A Bo mówiłem o tej opozycji na lekcji poprzedniej. 05:18 Speaker A Cały czas w telewizji, w radiu, w gazetach była propaganda sukcesu. 05:23 Speaker A Gdzie generalnie można było usłyszeć, jak to Polska świetna nie jest, jak to dobrze się nie dzieje. 05:29 Speaker A No a było zupełnie na odwrót i ludzie to widzieli. 05:31 Speaker A Więc tutaj generalnie do tego dochodzi jeszcze cenzura, która uniemożliwiała, powiedzmy, publikację treści, które były krytyczne wobec rządzących. 05:35 Speaker A Następnie społeczne, brak zaopatrzenia w sklepach i kartki na żywność. 05:38 Speaker A Puste półki sklepowe, pojawiły się kartki na żywność, które, no, miały w jakiś sposób zawalczyć z tym niedoborem. 05:44 Speaker A To było niemożliwe. 05:46 Speaker A Pomimo tego, że były to ograniczenia na konkretną ilość, powiedzmy, że towarów, kilogramów zakupionego mięsa. 05:52 Speaker A To i tak tego po prostu zaczęło brakować. 05:54 Speaker A Następnie był wyż demograficzny. 05:56 Speaker A Gdzie generalnie, pomimo tego, że wybudowano tyle, powiedzmy, bloków, 2,5 miliona mieszkań, o czym mówiłem wcześniej, zostało wydanych, to dalej było mało. 06:03 Speaker A Więc trzeba było coś dalej robić. 06:05 Speaker A Ale pieniędzy już nie ma. 06:07 Speaker A No i przechodzimy sobie do ekonomicznych przyczyn, czyli do tego, że generalnie centralny system planowania, sterowania gospodarką stał się po prostu już przestarzały. 06:12 Speaker A Już nie był w stanie w ogóle funkcjonować na zasadzie trzymania państwa za gardło. 06:18 Speaker A Bilans naszego handlu zagranicznego był już wtedy ujemny. 06:21 Speaker A No i te długi, o których mówiłem też wcześniej, zaczęły narastać. 06:25 Speaker A A nie było za co ich po prostu spłacać. 06:27 Speaker A To doprowadziło do tego, że w ramach tego MKS-u, tych 21 postulatów, zaczęto mówić o tym, że należałoby pewnie coś zmienić. 06:34 Speaker A Te postulaty widzisz cały czas tak koło mnie. 06:36 Speaker A Generalnie możesz sobie je przeczytać, chodziło o to, żeby podnosić płace, żeby nie było represji, żeby była pewnego rodzaju wolność. 06:43 Speaker A I starano się wywrzeć presję na rządzących w taki sposób, żeby była konkurencyjność. 06:49 Speaker A Czyli na przykład, żeby pojawiło się coś niezależnego od komunistów, jakiś twór. 06:52 Speaker A I w ten sposobem dochodzimy sobie do porozumień sierpniowych. 06:56 Speaker A Ponieważ strajk rozpoczęty w Stoczni Gdańskiej został jakby rozlał się na cały kraj. 07:01 Speaker A Tak można było powiedzieć. 07:03 Speaker A Już niedługo po tych, powiedzmy, 16 sierpnia, pojawił się moment, gdzie właściwie to kilkaset zakładów pracy na Pomorzu i w innych częściach państwa zaczęło właściwie to podobnie reagować. 07:10 Speaker A Pojawiały się organizacje. 07:12 Speaker A Które były jeszcze mocniej rozwijane przez ludzi, którzy, zwykłych obywateli, którzy pomagali tamtym strajkującym. 07:17 Speaker A Pojawił się kolportaż ulotek, księża w kościołach odprawiali msze, gdzie popierali strajkujących. 07:23 Speaker A Nawet pod bramą Stoczni Gdańskiej odprawiali msze, gdzie skupiali bardzo dużą część społeczeństwa. 07:28 Speaker A Więc generalnie zaczęło się to już powolutku, powiedzmy, że przelewać w Gierku. 07:33 Speaker A Ale Gierek nie mógł nic zrobić. 07:35 Speaker A Ja mówiłem też na lekcji poprzedniej, że my podpisaliśmy niegdyś KBWE, czyli Akt Końcowy KBWE. 07:40 Speaker A Który zobligował nas do tego, żeby się wyrzec przemocy wobec, powiedzmy, że strajkujących i tak dalej. 07:45 Speaker A Więc nie chciał wykorzystać wojska, dlatego też 21 sierpnia na rozkaz Gierka. 07:50 Speaker A Na, powiedzmy, że rozkaz Gierka, przybyła delegacja rządowa z wicepremierem Mieczysławem Jagielskim. 07:55 Speaker A Oni rozpoczęli negocjacje ze strajkującymi, a następnego dnia, czyli 22 sierpnia. 08:00 Speaker A Do strajkujących dołączyli opozycjoniści z Bronisławem Geremkiem i Tadeuszem Mazowieckim na czele. 08:05 Speaker A Rozpoczęły się negocjacje. 08:07 Speaker A Negocjacje, które finalnie zakończą się podpisaniem, tak jak wspomniałem wcześniej. 08:12 Speaker A No, porozumień sierpniowych. 08:14 Speaker A Tam było wielu ekspertów, między innymi tu możemy wymienić kogoś, kto pewnie dla władzy jest bardzo istotny. 08:18 Speaker A Tam gdzieś przewijał się pomalutku Lech Kaczyński. 08:20 Speaker A Ale to był ten drugi brat. 08:23 Speaker A Ten, który był prezydentem, który zginął w katastrofie smoleńskiej. 08:26 Speaker A O tym pierwszym nie widu, nie słychu. 08:28 Speaker A No ale, żeby, bo chciałbym, żeby o nim była mowa, o tym pierwszym oczywiście. 08:32 Speaker A Więc o tym się mówi, bo kłamstwo powtórzone tysiąc, no. 08:34 Speaker A Ale do rzeczy. 08:35 Speaker A Generalnie już wtedy wszystko, co działo się w Polsce, relacjonowały zagraniczne media. 08:40 Speaker A Gierek wiedział, że już ma nóż właściwie to na gardle. 08:44 Speaker A A strajki wybuchały w kolejnych częściach Polski. 08:47 Speaker A Ostatecznie, czyli 31 sierpnia w Gdańsku. 08:50 Speaker A Podpisano tak zwane porozumienia sierpniowe. 08:52 Speaker A Podpisali je Mieczysław Jagielski oraz Lech Wałęsa. 08:57 Speaker A Czyli gość, który stał na czele tego strajku i podpisał to takim charakterystycznym długim długopisem. 09:02 Speaker A Dużym długopisem. 09:04 Speaker A Z wizerunkiem Jana Pawła II. 09:07 Speaker A On później był licytowany, w ogóle firma, która go wydała, była później tak zarobiona. 09:10 Speaker A Ale do rzeczy. 09:11 Speaker A Generalnie doszło do tego, że MKS skupiał jakby wokół siebie prawie 700 różnych zakładów pracy. 09:16 Speaker A Podpisano podobne porozumienia w Szczecinie, w Jastrzębiu, Dąbrowie Górniczej. 09:20 Speaker A Więc generalnie można powiedzieć, że od 14 sierpnia, kiedy ten strajk wybuchł, 31 sierpnia dobiegł on do końca. 09:25 Speaker A Należy wspomnieć, że jednym z 21 postulatów strajkowych MKS-u było to, żeby utworzyć niezależne związki zawodowe. 09:30 Speaker A Komuniści wiedzieli, że muszą doprowadzić to sprawę do końca. 09:34 Speaker A Gierek to wiedział. 09:35 Speaker A I tak dzieje się we wrześniu, kiedy NSZZ, Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Solidarność. 09:41 Speaker A Został po prostu zalegalizowany. 09:43 Speaker A Na czele stanął Lech Wałęsa. 09:44 Speaker A A jego wiceprzewodniczącym, zastępcą był Andrzej Gwiazda. 09:47 Speaker A I to jest moment, w którym mówimy o początku karnawału Solidarności. 09:50 Speaker A Czyli kolejnych 15 miesiącach legalnej działalności Solidarności, gdzie można powiedzieć, że społeczeństwo zachłysnęło się wolnością. 09:56 Speaker A Pojawiły się gazety niezależne od PRL-u. 10:00 Speaker A Pojawił się Tygodnik Solidarność, gdzie jakby głównym redaktorem był Tadeusz Mazowiecki. 10:04 Speaker A Można było mówić swoje poglądy. 10:06 Speaker A Można było sięgać po zakazane do tej pory publikacje. 10:10 Speaker A Liczba członków Solidarności rosła masowo. 10:13 Speaker A Doszło do tego, że było prawie, już na lato 81 roku, 10 milionów członków. 10:17 Speaker A To wszystko wiązało się z tym, że ludzie zaczęli widzieć, że coś wreszcie się dzieje. 10:22 Speaker A Na plus dla społeczeństwa. 10:24 Speaker A Powstawały różne organizacje związkowe i studentów i rolników. 10:27 Speaker A Mało tego, nawet w Milicji Obywatelskiej i wojsku pojawiły się próby powołania swojej Solidarności, tak zwanej Eski. 10:32 Speaker A Ale tutaj akurat władze były nieugięte i tam to się po prostu nie udało. 10:35 Speaker A Istniała cały czas już niemal na pół legalnie Konfederacja Polski Niepodległej. 10:39 Speaker A O której mówiłem przy okazji lekcji poprzedniej. 10:41 Speaker A No ale to wszystko musiało w jakiś sposób się rozsypać. 10:45 Speaker A Rozsypać i rozsypie się zresztą zarówno troszkę w Solidarności, jak i u władz. 10:49 Speaker A Najpierw o Solidarności. 10:50 Speaker A Podczas pierwszego zjazdu delegatów NSZZ Solidarność w 81 roku, w październiku, dochodzi do pierwszych tarć wewnątrz tej Eski. 10:56 Speaker A Ponieważ będziemy mieli przede wszystkim, no, wybory demokratyczne przewodniczącego. 11:00 Speaker A I do wyborów stanęli Lech Wałęsa, Marian Jurczyk, Andrzej Gwiazda i Jan Rulewski. 11:04 Speaker A 55% zdobył Wałęsa. 11:06 Speaker A Ale to oznaczało, że w tym momencie będziemy mieli niezadowolenie tych, którzy przegrywają. 11:10 Speaker A W związku z tym niektórych, powiedzmy, że ludzi w Solidarności zaczyna tutaj to powoli denerwować. 11:15 Speaker A Mało tego, podczas tego zjazdu można powiedzieć, że było tam, powiedzmy, że kilkaset delegatów. 11:20 Speaker A Z czego praktycznie około 60 to byli współpracownicy służb, tak zwani tajni współpracownicy. 11:25 Speaker A Którzy donosili o tym, jak przebiegają obrady i w ogóle, co tam się dzieje. 11:27 Speaker A Więc tutaj już pierwszy jakby taki zgrzyt na łonie Solidarności był. 11:30 Speaker A Idziemy do władz PRL-u. 11:31 Speaker A Bo tam zgrzyty, no, musiały się pojawić. 11:33 Speaker A We wrześniu 80 roku Gierek ustępuje ze stanowiska pierwszego sekretarza KC PZPR. 11:38 Speaker A Oficjalnie zły stan zdrowia. 11:40 Speaker A Został odsunięty od władzy. 11:42 Speaker A Jego miejsce zajął ten pan, czyli Stanisław Kania. 11:43 Speaker A On generalnie był dosyć liberalnych poglądach i Breżniew, który naciskał z Moskwy. 11:48 Speaker A O tym, żeby siłowo rozprawić się z Solidarnością, nie trafiało to do tego Kani. 11:52 Speaker A W związku z tym kwestią czasu było, zanim się go odsunie od tego stanowiska. 11:56 Speaker A A generalnie na niekorzyść samego Kani działało to, że coraz głośniej zaczęło mówić swoje poglądy Wojciech Jaruzelski. 12:03 Speaker A Który był zwolennikiem właśnie tego, czego oczekiwał Breżniew. 12:06 Speaker A Czyli siłowego rozwiązania i właściwie uderzenia w Solidarność. 12:10 Speaker A To wiązało się z tym, że on miał wokół siebie dosyć taką dużą grupę zwolenników swoich teorii. 12:16 Speaker A I to doprowadziło do tego, że władze będą wykorzystywać, powiedzmy, tą Solidarność do swoich nieudolnych rządów. 12:21 Speaker A Ponieważ będzie się mówiło głośno, że, no bo mamy 80, 81 rok tak naprawdę. 12:26 Speaker A Gdzie sytuacja gospodarcza wcale nie jest lepsza. 12:28 Speaker A Cały czas są braki na półkach, kolejki mega do sklepów, więc to generalnie wykorzystali komuniści w swoich mediach propagandowych. 12:34 Speaker A Telewizja, radio, gazety. 12:36 Speaker A Że to wina Solidarności. 12:37 Speaker A Oni tylko chcą tych praw, oni chcą tylko tego, żeby coś uzyskać, a prawda jest taka. 12:42 Speaker A Że to przez ich niechęć do pracy jest ten kryzys gospodarczy. 12:45 Speaker A Więc generalnie zaczęto uderzać coraz mocniej w tą Solidarność i zarzucano im też to. 12:50 Speaker A Że musi pojawić się w Polsce tak zwana reglamentacja. 12:53 Speaker A Czyli ograniczenie dostępności wybranych towarów, albo na przykład zastąpienie ich gorszą jakością towarów. 13:02 Speaker A Zaczęło brakować i nawet tych towarów, które do tej pory były teoretycznie dostępne. 13:08 Speaker A Nie było już tak dużo dostępności w sklepach kaszy, ryżów, masła, mąki, czy papieru toaletowego. 13:13 Speaker A To są, mówiłem też na lekcjach poprzednich. 13:15 Speaker A Więc generalnie zaczęto coraz głośniej mówić o tym, że to Solidarność jest wszystkiemu winna. 13:19 Speaker A I starano się w jakiś sposób temu zaradzić. 13:22 Speaker A Natomiast, no, nie udało się to wszystko. 13:25 Speaker A Ze względów następujących, ponieważ komuniści chcieli bardzo mocno uderzyć w naszą Solidarność. 13:29 Speaker A I generalnie prawie im się udało. 13:30 Speaker A Ponieważ mamy rok 80 i tutaj mamy też taki dosyć istotny przełom wojenny. 13:35 Speaker A Ponieważ w 79 roku rozpoczęła się wojna w Afganistanie, która dla Sowietów skończyła się finalnie w 89 roku tak naprawdę porażką. 13:41 Speaker A Związek Sowiecki nie był w stanie już wtedy kontrolować za bardzo sytuacji w Polsce. 13:46 Speaker A Więc chciał przerzucić odpowiedzialność za to, co dzieje się w Polsce, na Polaków. 13:52 Speaker A I jeżeli mówimy o tym, żeby rozwiązać siłowo sprawę Solidarności, to musimy to zrobić tu w Polsce. 13:57 Speaker A Ale były plany, żeby troszeczkę nastraszyć i tak dalej. 14:02 Speaker A Ponieważ Breżniew już właściwie chciał wprowadzić do Polski w grudniu 80 roku 15 dywizji sowieckich. 14:08 Speaker A Ale dowiedzieli się o tym Amerykanie. 14:11 Speaker A Ponieważ, na szczęście, był pewien Polak, który był w Sztabie Generalnym Wojska Polskiego, był to pułkownik Ryszard Kukliński. 14:19 Speaker A Który powiedział o całej sytuacji, doniósł o tym, co dzieje się w Polsce, prezydentowi Stanów Zjednoczonych, oczywiście przez innych ludzi, żeby była jasność. 14:26 Speaker A Jemu Carterowi, który już powolutku ustępował ze swojego stanowiska i generalnie on pogroził palcem. 14:33 Speaker A Powiedział, że sankcje będą tak duże, że nawet się tego nie spodziewacie. 14:36 Speaker A Więc Breżniew odstąpił troszeczkę od tego pomysłu. 14:38 Speaker A I tutaj, mówiąc o Kuklińskim, proponuję kolejny film, bo jest naprawdę fajnym filmem. 14:44 Speaker A Jest to Jack Strong, gdzie będziemy mieli główną rolę Marcina Dorocińskiego. 14:48 Speaker A I naprawdę film, no, jak na polskie warunki, ekstra. 14:51 Speaker A Więc mogę powiedzieć, że z czystym sercem polecam. 14:53 Speaker A Natomiast istotne jest to, że Europa patrzyła i nic nie robiła. 14:57 Speaker A My zawsze oczekiwaliśmy bardzo dużo od naszych sojuszników. 15:00 Speaker A Wielkiej Brytanii, Francji. 15:02 Speaker A Tak naprawdę oni tylko mówili, że mamy swoje własne problemy. 15:07 Speaker A Tam macie Solidarność. 15:09 Speaker A Radźcie sobie. 15:10 Speaker A Dacie radę. 15:11 Speaker A Powstała Solidarność, więc ją utrzymacie. 15:13 Speaker A Trzymajcie kciuki. 15:16 Speaker A No ale nic więcej nie robili. 15:17 Speaker A Najwięcej pomocy szło tak naprawdę z RFN-u. 15:19 Speaker A Bo tu można powiedzieć, że oni pomagali, ale też i z Ameryki, którzy, gdzie Amerykanie tak naprawdę. 15:25 Speaker A Zaczęli dodawać nie tylko otuchy, jak to Brytyjczycy i Francuzi, ale też dostarczali pewnego rodzaju możliwości technologiczne. 15:31 Speaker A Dla naszych, powiedzmy, że opozycjonistów. 15:33 Speaker A Także tutaj sytuacja na tym musi się skończyć, bo kolejnym krokiem będzie wprowadzenie stanu wojennego. 15:38 Speaker A Ale to będzie na lekcji następnej. 15:39 Speaker A Dziękuję i do widzenia. Topics: Solidarność Lech Wałęsa strajki sierpniowe PRL kryzys gospodarczy Anna Walentynowicz Międzyzakładowy Komitet Strajkowy porozumienia sierpniowe ruch robotniczy historia Polski Ucz się z tego filmu - [Fiszki z tego filmu](https://sozai.app/pl/tools/ai-flashcard-generator/?from=transcript&id=4873) - [Quiz z tego filmu](https://sozai.app/pl/tools/quiz-generator/?from=transcript&id=4873) Za darmo, stworzone przez AI na podstawie tej transkrypcji. Bez rejestracji. --- This is the markdown twin of https://sozai.app/transcript/lo-4-narodziny-solidarnosci-ktory-lech-byl-wazniejs-transcript/ — the same content, without the markup. Published by SozAI (https://sozai.app). Reuse and quotation are allowed with attribution and a link back. Machine-readable index: https://sozai.app/llms.txt · data API: https://sozai.app/api/