**Legendy Kaszubskie - Stolemy — Transcript & Summary | SozAI** Source: https://sozai.app/transcript/legendy-kaszubskie-stolemy-transcript/ Legenda o Stolemach, olbrzymach z Kaszub, którzy walczyli ze sobą i ludźmi, pozostawiając po sobie kamienie rozsiane po krainie. ## Key Takeaways - Stolemy symbolizują siłę i potęgę dawnej przyrody Kaszub. - Konflikt między Stolemami a ludźmi odzwierciedla zmiany społeczne i środowiskowe. - Przebiegła interwencja młodego rybaka doprowadziła do upadku olbrzymów. - Kamienie rozsiane po Kaszubach są materialnym śladem legendy o Stolemach. - Legenda podkreśla przewagę i rozwój człowieka nad dawnymi siłami natury. ## What the video covers - Stolemy to olbrzymy, które przed pojawieniem się ludzi były panami Kaszub. - Były ogromne, silne i potrafiły wyrywać drzewa oraz ciskać wielkimi głazami. - Ludzie bali się Stolemów i unikali ich. - Z czasem Stolemy zauważyły, że ludzi jest coraz więcej i postanowiły ich zniszczyć. - Dwóch Stolemów kłóciło się i walczyło ze sobą po tym, jak młody rybak rzucał w nich szyszkami. - Ich walka była bardzo zaciekła i trwała aż do zmierzchu, podczas której niszczyli lasy i rzucali kamieniami. - Kamienie używane w walce można do dziś znaleźć rozsiane po Kaszubach. - Po wyczerpującej walce olbrzymy padły i zrozumiały, że to ludzie sprowokowali ich bójkę. - Stary Stolem przewidział, że ludzie ostatecznie przejmą władzę nad ziemią. - Dziś po Stolemach pozostały jedynie kamienie, które są świadectwem ich istnienia. Answers ## Questions about this video Kim były Stolemy i jakie miały cechy? Stolemy były olbrzymami, które kształtem przypominały ludzi, ale były od nich kilkakrotnie większe. Posiadały ogromną siłę, potrafiły wyrywać drzewa i ciskać wielkimi głazami. Dlaczego Stolemy postanowiły zniszczyć ludzi? Stolemy zauważyły, że ludzi jest coraz więcej, a oni sami są w mniejszości. Ludzie wycinali lasy, zakładali pola, wyławiali ryby i budowali wioski, co Stolemy uznały za zagrożenie. W jaki sposób rybak sprowokował bójkę między Stolemami? Rybak, chcąc zapobiec zniszczeniu ludzi, rzucał szyszkami w nosy śpiących Stolemów. Powtarzał to wielokrotnie, aż doprowadził do ostrej sprzeczki, która przerodziła się w bójkę między nimi. ## Full Transcript — Download SRT & Markdown 00:01 Speaker A Stolemy. Autor Janusz Mamelski. 00:07 Speaker A Zanim Kaszubami całkowicie zawładnął człowiek, panami tej krainy były Stolemy. 00:15 Speaker A Kształtem przypominały ludzi, ale wzrostem przewyższały ich kilkakrotnie. 00:21 Speaker A Posiadały też ogromną siłę, drzewa wyrywały niczym źdźbła trawy, ciskały wielkimi głazami jak ziarnkami grochu. 00:30 Speaker A Jednym słowem były to olbrzymy. 00:34 Speaker A Nic dziwnego, że ludzie bali się Stolemów, schodzili im z drogi i kryli się przed nimi. 00:40 Speaker A Olbrzymy jednak zdawały sobie sprawę, że jest ich coraz mniej, a ludzi coraz więcej. 00:49 Speaker A Któregoś dnia dwa Stolemy leżały nad brzegiem morza i odpoczywały w cieniu drzew. 00:55 Speaker A Rozprawiały o tym i owym, aż pomału ich rozmowa zeszła na temat ludzi. 01:44 Speaker A Jest ich coraz więcej, rzekł starszy. 01:49 Speaker A Wycinaą lasy i zakładają pola, dodał młodszy. 01:54 Speaker A Wyławiają ryby z jezior, zabierają nam grzyby i orzechy, budują nowe wioski i rozbudowują stare. 02:04 Speaker A Oj, niedobrze z nami. 02:08 Speaker A Niedobrze. 02:10 Speaker A I tak od słowa do słowa uradzili, że trzeba ludzi zniszczyć. 02:16 Speaker A Najpierw jednak by zebrać siły, postanowili uciąć sobie krótką drzemkę. 02:22 Speaker A Całą tę rozmowę usłyszał młody, sprytny rybak. 02:30 Speaker A Przestraszył się bardzo, ale głowy nie stracił. 02:36 Speaker A Cichutko wszedł na sosnę. 02:40 Speaker A I szyszką rzucił w nos starszego Stolema. 02:45 Speaker A Ten poderwał się i mówi do młodego. 02:49 Speaker A Ty, bez głupich żartów, dobra? 02:53 Speaker A No co ty, nic przecież nie zrobiłem. 02:57 Speaker A Tłumaczył się młody. 02:58 Speaker A Spróbuj jeszcze raz. 03:00 Speaker A A zobaczysz. 03:02 Speaker A Kiedy znowu usnęli. 03:06 Speaker A Rybak rzucił szyszką w nos drugiego Stolema. 03:10 Speaker A Teraz ten, choć młodszy, rozgniewał się na drugiego. 03:17 Speaker A Ale szybko dał się udobruchać. 03:21 Speaker A Po chwili rybak znowu rzucił w starszego. 03:25 Speaker A Później jeszcze raz w młodego i rzucał tak długo. 03:30 Speaker A Aż doszło między nimi do ostrej sprzeczki. 03:34 Speaker A Ta zaś bardzo szybko przerodziła się w bójkę. 03:39 Speaker A Nie była to zwykła walka. 03:44 Speaker A Starszy nie chciał pozwolić, by pokonał go jakiś mułkos. 03:50 Speaker A Młody miał już dość ustępowania starszemu. 03:56 Speaker A I uznał, że czas mu pokazać, kto jest silniejszy. 04:01 Speaker A Od szarpaniny szybko przeszli do tarzaania się w piachu. 04:07 Speaker A A potem w ruch poszły pięści. 04:11 Speaker A Następnie obydwaj zaczęli wyrywać drzewa i walczyć nimi jak maczugami. 04:18 Speaker A Grube pnie trzaskały jak zapałki. 04:22 Speaker A Brali wtedy nowe, aż wokoło zrobiło się pusto. 04:27 Speaker A Młody rybak szczęśliwie zdążył zejść ze swej sosny i uciec do domu. 04:35 Speaker A Z daleka przyglądał się tej straszliwej walce i zaczął nawet żałować swego postępku. 04:43 Speaker A Stolemy natomiast walczyły dalej. 04:47 Speaker A Zapadł zmierzch, a bitwa nie ustawała. 04:52 Speaker A Może przerwałaby ją noc, lecz wraz z nią pojawiła się burza. 04:58 Speaker A Pioruny oświetlały walczących, a ci sięgnęli po nową broń. 05:04 Speaker A Z pod kaszubskich piachów dobywali kawałki skał. 05:10 Speaker A I rzucali w siebie ze złością. 05:14 Speaker A Rzadko jednak trafiali, więc kamienie mijając ciała olbrzymów leciały dalej. 05:22 Speaker A Do dziś można je znaleźć w najróżniejszych zakątkach Kaszub. 05:28 Speaker A Niektóre leżą tak jak spadły, przy drogach. 05:34 Speaker A Nad brzegami jezior i wśród pól. 05:38 Speaker A Inne rozbijały się na drobne kawałki i spadały na ziemię jak nasiona. 05:45 Speaker A Przez wieki Kaszubi zbierali je ze swych pól. 05:50 Speaker A Lecz wcale nie widać, by było ich mniej. 05:54 Speaker A Brukowali nimi drogi, wznosili fundamenty domów i mosty. 06:01 Speaker A Ich niezliczona liczba daje wyobrażenie o tym, jak zaciekła była walka Stolemów. 06:10 Speaker A W końcu jednak olbrzymom zabrakło sił. 06:15 Speaker A Legli znów obok siebie, niewładni już ruszyć ręką ani nogą. 06:21 Speaker A Wtedy odezwał się starszy. 06:25 Speaker A Przyznaj się, dlaczego we mnie rzucałeś szyszkami? 06:31 Speaker A Przyrzekam ci, bracie, że to nie ja. 06:36 Speaker A Jęknął młodszy. 06:39 Speaker A Ja też w ciebie nie rzucałem. 06:43 Speaker A Wysapał starszy. 06:46 Speaker A To znaczy, że zrobił to ktoś inny. 06:52 Speaker A Wtedy przyszła im do głowy pewna myśl. 06:57 Speaker A To musiał być jakiś człowiek. 07:02 Speaker A Resztką sił wykrzyknęli. 07:05 Speaker A Prawie jednocześnie. 07:08 Speaker A Ale nie byli już w stanie czegokolwiek zrobić. 07:12 Speaker A Nim zasnęli na wieki. 07:17 Speaker A Stary dodał. 07:20 Speaker A Widać ten mały stwór. 07:25 Speaker A Jest od nas wiele mądrzejszy. 07:30 Speaker A Jeśli wszyscy ludzie są tacy. 07:35 Speaker A To prędzej czy później. 07:41 Speaker A Ziemia będzie należała do nich. 07:48 Speaker A Po tych wydarzeniach inne Stolemy. 07:52 Speaker A Długo jeszcze żyły z ludźmi w zgodzie. 07:57 Speaker A Niemniej słowa starego olbrzyma w końcu się spełniły. 08:04 Speaker A Dziś pozostały po nich jedynie kamienie. 08:09 Speaker A I pozostaną pewnie jeszcze bardzo długo. 08:15 Speaker A Może nawet dłużej niż ludzie. Topics: Stolemy legenda kaszubska olbrzymy Kaszuby Janusz Mamelski mitologia kaszubska rybak walka olbrzymów kamienie kaszubskie przyroda Kaszub Ucz się z tego filmu - [Fiszki z tego filmu](https://sozai.app/pl/tools/ai-flashcard-generator/?from=transcript&id=6986) - [Quiz z tego filmu](https://sozai.app/pl/tools/quiz-generator/?from=transcript&id=6986) Za darmo, stworzone przez AI na podstawie tej transkrypcji. Bez rejestracji. --- This is the markdown twin of https://sozai.app/transcript/legendy-kaszubskie-stolemy-transcript/ — the same content, without the markup. Published by SozAI (https://sozai.app). Reuse and quotation are allowed with attribution and a link back. Machine-readable index: https://sozai.app/llms.txt · data API: https://sozai.app/api/