**EKONOMIA WOLNOŚCI - POJĘCIA PODSTAWOWE CZ. 6 — Transcript & Summary | SozAI** Source: https://sozai.app/transcript/ekonomia-wolnosci-podstawowe-pojecia-6/ Wykład o pojęciu wolności, analizie koncepcji Isaiaha Berlina oraz związku wolności z dobrobytem i pracą. ## Key Takeaways - Wolność negatywna to prawo do niedziałania, wolność pozytywna to prawo do działania zgodnie z wolą. - Realna wolność wymaga posiadania środków materialnych i niematerialnych, czyli dobrobytu. - Produkcja dóbr wymaga ograniczenia wolności negatywnej producenta i dyscypliny. - Nie każde dobro poszerza wolność – istnieją dobra zbędne i szkodliwe. - Pluralizm wartości umożliwia istnienie sprzecznych koncepcji wolności w jednym systemie. ## What the video covers - Wolność definiowana jest jako prawo i możliwość działania zgodnie z własną wolą oraz niedziałania wbrew niej. - Isaiah Berlin rozróżnia wolność negatywną (wolność od przymusu) i pozytywną (wolność do działania zgodnie z wolą). - Berlin uważa, że wolność negatywna jest istotą wolności, a wolność pozytywna ogranicza wolność negatywną, co jest sprzeczne z definicją wolności. - Wolność negatywna to prawo do niedziałania, natomiast wolność pozytywna wymaga posiadania środków materialnych i niematerialnych. - Realna wolność wymaga dobrobytu, czyli posiadania dóbr umożliwiających działanie zgodne z własną wolą. - Produkcja dóbr wymaga ograniczenia wolności negatywnej producenta poprzez dyscyplinę i udział w procesie produkcji. - Dobra dzielą się na użyteczne, zbędne (pozorne) oraz szkodliwe, w zależności od efektu dla konsumenta. - Praca to zorganizowany wysiłek prowadzący do powstawania dóbr lub usług, która może być użyteczna lub szkodliwa. - Wolność pozytywna bez środków do działania jest fikcją, a ograniczenia wolności negatywnej są konieczne dla produkcji dóbr. - Pluralizm wartości pozwala na istnienie sprzecznych wartości w jednym systemie, co jest próbą rozwiązania paradoksu wolności. Answers ## Questions about this video Co oznacza pojęcie wolności według wykładu? Wolność to prawo i możliwość działania zgodnie z własną wolą oraz niedziałania wbrew własnej woli. Definicja ta jest podstawą dalszych rozważań o wolności negatywnej i pozytywnej. Jak Isaiah Berlin rozróżnia wolność negatywną i pozytywną? Wolność negatywna to wolność od przymusu i nakazów, czyli prawo do niedziałania, natomiast wolność pozytywna to prawo do działania zgodnie z własną wolą. Berlin uważa, że wolność negatywna jest istotą wolności. Dlaczego wolność pozytywna jest według wykładu uważana za fikcję? Wolność pozytywna wymaga posiadania dóbr materialnych i niematerialnych, bez których działanie zgodne z wolą jest niemożliwe. Bez środków do działania wolność pozytywna nie ma realnego znaczenia. ## Full Transcript — Download SRT & Markdown 00:09 Speaker A Ponieważ pojawiły się wątpliwości, czy czytam, czy mówię z pamięci, wyjaśniam, że oczywiście pomagam sobie notatkami wyświetlanymi na tym komprompterze. 00:23 Speaker A Gdybym improwizował, a mam skłonności do dygresji, odcinek trwający pół godziny trwałby na pewno jakieś sześć godzin, a ja dopiero bym się rozkręcał. 00:35 Speaker A Po prostu w rzeczywistości totalnie zakłamanej, każde, nawet najprostsze zdanie domaga się przynajmniej stu stron przypisów. 00:47 Speaker A To tyle zakulisowych plotek. 00:54 Speaker A Pojęcie wolność pochodzi od słowa wola i oznacza prawo i możliwość działania zgodnie z własną wolą oraz niedziałania wbrew własnej woli. 01:06 Speaker A Jest to definicja oczywista, intuicyjnie zrozumiała oraz najbardziej precyzyjna, jeśli wyciąga się z niej logiczne konsekwencje. 01:56 Speaker A Zapewne już nieraz państwo ją słyszeli, a przynajmniej wydaje się państwu, że ją państwo słyszeli. 02:04 Speaker A Dlatego powtórzę jeszcze raz: wolność to prawo i możliwość działania zgodnie z własną wolą oraz niedziałania wbrew własnej woli. 02:16 Speaker A A teraz sprawdźmy, co ta definicja oznacza w praktyce. 02:25 Speaker A W 1958 roku brytyjski filozof Isaiah Berlin napisał esej pod tytułem Dwie koncepcje wolności, w którym dokonał jednej z największych semantycznych manipulacji współczesnej filozofii, a raczej pseudofilozofii. 03:23 Speaker A Rozwinął w nim sformułowany wcześniej przez Nietzschego i Zimela problem dwóch aspektów wolności: wolności negatywnej i wolności pozytywnej. 03:35 Speaker A W takim ujęciu wolność negatywna to tzw. „wolność od” przymusu, konieczności, nakazów i zakazów. Jesteśmy wolni, ponieważ niczego nie musimy i niczego nie można nam zabronić. Jesteśmy wolni, ponieważ nie jesteśmy niewolnikami. 03:56 Speaker A Wolność pozytywna to „wolność do”, czyli prawo do działania zgodnie z własną wolą. Jesteśmy wolni, ponieważ mamy prawo robić co się nam podoba. Jesteśmy wolni, ponieważ jesteśmy paniami/panami samych siebie. 04:15 Speaker A W ujęciu Berlina istotę wolności stanowi wolność negatywna, natomiast koncepcja wolności pozytywnej jest problematyczna, ponieważ kryje się w niej ograniczenie wolności negatywnej, co jest sprzeczne z ogólną definicją wolności. 05:12 Speaker A Nie może przecież być wolnością to, co wolność ogranicza. 05:19 Speaker A Zdaniem Berlina człowiek nie może sam ograniczyć własnej wolności, bo sprzeniewierzyłby się dobrowolnie idei wolności i wyparł swego człowieczeństwa. 05:42 Speaker A Jednym słowem, dążenie do wolności negatywnej i sprzeciw wobec wszelkiego przymusu stanowi według niego istotę człowieczeństwa. 06:00 Speaker A Tak więc ograniczenie wolności jakość tkwiące w koncepcji wolności pozytywnej może być wynikiem wyłącznie jakiegoś przymusu zewnętrznego, co z kolei dyskwalifikuje samą koncepcję wolności pozytywnej jako aspektu prawdziwej wolności. 06:40 Speaker A Rozwiązaniem tego paradoksu ma być tak zwany pluralizm wartości, zgodnie z którym w jednym systemie wartości mogą jednocześnie funkcjonować wartości wykluczające się. 06:53 Speaker A Brzmi to dość pokrętnie, wypada więc, ze względu na ogromne znaczenie pojęcia wolności w ideologii współczesnej, wyjaśnić charakter manipulacji dokonanej przez Berlina. 07:10 Speaker A Mówiąc precyzyjnie, wolność negatywna oznacza wyłącznie prawo do odmowy działania pod wpływem jakiegokolwiek przymusu, nakazu, zakazu zewnętrznego. 07:23 Speaker A I na tym kończy się całkowicie treść pojęcia wolność negatywna, ponieważ prawo do jakiegokolwiek działania. 07:36 Speaker A Zgodnego z własną wolą należy już do treści pojęcia wolności pozytywnej. 08:17 Speaker A Oznacza to, że wolność negatywna jest po prostu tylko i wyłącznie prawem do niedziałania, prawem do nic nierobienia, prawem do bezczynności. 08:33 Speaker A Podkreślam i proszę nie zarzucać mi drobiazgowości, bo mówimy o teorii człowieka uważanego za jednego z najwybitniejszych filozofów współczesności. 08:45 Speaker A Jeśli człowiek chce na przykład leżeć bezczynnie, ale wygodnie, na przykład na wygodnej kanapie, to realizacja takiej potrzeby zakłada posiadanie kanapy, którą trzeba skądś wziąć. 09:01 Speaker A Rozumiane precyzyjnie leżenie możliwe jest tylko w przypadku, gdy człowiek zwali się na ziemię jak wór kamieni i pozostanie tam tak jak leżąca statua wolności negatywnej. 09:16 Speaker A To jest koniec. 09:20 Speaker A To jest kropka. 09:22 Speaker A Nie ma nic więcej. 09:26 Speaker A Z kolei koncepcja wolności pozytywnej, czyli prawa do działania zgodnie z własną wolą jest również całkowitą fikcją. 09:41 Speaker A Chodzi o to, że niemal do każdego działania zgodnego z własną wolą, z wyjątkiem może jedynie samogwałtu, człowiek potrzebuje dóbr materialnych i niematerialnych, bez których to działanie jest niemożliwe. 10:01 Speaker A Można mieć prawo do podróżowania, ale żeby podróżować trzeba mieć samochód lub samolot albo bilet na przejazd lub przelot i trzeba mieć na to środki. 10:18 Speaker A Inaczej można sobie podróżować po świecie pieszo, ale i boso i nago, bo buty i odzież też trzeba zrobić. 10:32 Speaker A I o ile będziemy w stanie się poruszać o własnych siłach. 10:46 Speaker A Można bowiem mieć prawo do życia, ale pożywienie, a coraz częściej nawet wodę trzeba żebrać, oczyścić i wyprodukować. 10:57 Speaker A Albo kupić i na to też trzeba mieć środki. 11:03 Speaker A Można oczywiście stołować się leżąc na śmietniku, ale pod warunkiem, że ktoś tam coś jadalnego wyrzuci. 11:11 Speaker A Jednym słowem, wolność pozytywna rozumiana jako prawo do jest całkowicie pustym frazesem, jeśli nie posiada się środków do, czyli dóbr umożliwiających działanie zgodne z własną wolą. 11:26 Speaker A Stan, w którym człowiek bytuje, dysponując wszystkimi dobrami. 11:35 Speaker A Potrzebnymi do działania zgodnie z własną wolą. 11:42 Speaker A Można nazwać dobrobyt. 11:46 Speaker A I można powiedzieć, że warunkiem realnej wolności jest dobrobyt. 11:53 Speaker A A bez dobrobytu wolność jest fikcją. 12:02 Speaker A Na każdym poziomie cywilizacyjnym, a szczególnie w cywilizacji wysokich technologii. 12:13 Speaker A Warunkiem powstania dóbr koniecznych do zaspokajania ludzkich potrzeb, czyli do działania zgodnie z własną wolą. 12:31 Speaker A Jest opanowanie wysokich kwalifikacji zawodowych oraz kwalifikacji psychicznych, umożliwiających produkcję tych dóbr w dobrze zorganizowanym procesie produkcji i ich sprawną dystrybucję. 12:46 Speaker A Oznacza to konieczność ograniczenia wolności negatywnej i poddania się dyscyplinie koniecznej do zdobycia wykształcenia oraz udziału w dobrze zorganizowanym procesie produkcji. 13:01 Speaker A Oznacza to więc, że wyprodukowanie każdego dobra umożliwiającego realizację wolności pozytywnej konsumenta. 13:16 Speaker A Jest zawarta jakaś część negatywnej wolności producenta. 13:24 Speaker A Rzecz w tym, że nie każde dobro poszerza wolność pozytywną. 13:33 Speaker A Dobra to najogólniej mówiąc wszystkie rzeczy materialne i niematerialne oraz usługi służące zaspokajaniu ludzkich potrzeb. 13:43 Speaker A Pomijam tu na wszelki wypadek i dla czystości wykładu. 13:50 Speaker A Tak zwane dobra naturalne, które nie mają w tym kontekście żadnego znaczenia. 13:57 Speaker A Powstanie każdego dobra wymaga zorganizowanego wysiłku, czyli pracy. 14:04 Speaker A Istnieją jednak takie rzeczy materialne i niematerialne, których wytworzenie wymaga znacznego wysiłku. 14:19 Speaker A Ale albo nie służą one zaspokajaniu ludzkich potrzeb, albo są wręcz szkodliwe. 14:32 Speaker A Można na przykład dużym nakładem trudu konstruować perpetuum mobile i może powstać przy tym urządzenie złożone z tysiąca kół zębatych. 14:45 Speaker A Ale trudno jest wskazać potrzebę, z wyjątkiem potrzeby samego konstruktora, którą mogłaby taka maszyna zaspokoić. 14:59 Speaker A Z kolei na przykład produkcja narkotyków przynosi zysk producentom, a narkotyki zaspokajają potrzebę narkomana. 15:10 Speaker A Ale trudno zaprzeczyć, że zgon narkomana nie nastąpił z jego wyraźną szkodą. 15:21 Speaker A Ze względu na społeczny aspekt tych rozważań można za kryterium podziału przyjąć efekt, jaki dobro powoduje dla jego konsumenta. 15:36 Speaker A Pamiętając, że producent może być jednocześnie konsumentem. 15:44 Speaker A Pod tym względem można wprowadzić rozróżnienie na dobra użyteczne, służące zaspokajaniu potrzeb konsumenta. 15:59 Speaker A Dobra zbędne lub pozorne, które nie służą zaspokajaniu ludzkich potrzeb. 16:11 Speaker A Na przykład dobrem pozornym jest urządzenie, które nie działa zgodnie z przeznaczeniem. 16:22 Speaker A Oraz dobra szkodliwe, których konsumpcja powoduje szkodę konsumenta. 16:33 Speaker A W języku fizyki praca to po prostu iloczyn siły i przesunięcia. 16:41 Speaker A Ale w życiu społecznym nie każdy, nawet dobrze zorganizowany wysiłek jest pracą. 16:51 Speaker A Praca to zorganizowany wysiłek, którego celem i skutkiem jest powstawanie dóbr materialnych, niematerialnych lub wykonywanie usług. 17:04 Speaker A Podobnie jak w przypadku dóbr, pracę można podzielić na pracę użyteczną, czyli pracę prowadzącą do zaspokajania ludzkich potrzeb. 17:15 Speaker A Pracę szkodliwą, której celem i skutkiem jest czynienie ludziom szkody. 17:26 Speaker A Oraz najczęściej spotykaną pracę pozorną, która mimo włożonego wysiłku nie zaspokaja ludzkich potrzeb. 17:36 Speaker A Do pracy pozornej można zaliczyć różne formy zorganizowanej lub spontanicznej. 17:43 Speaker A Czasami nawet bardzo wyczerpującej zabawy. 17:52 Speaker A Warunkiem powiększania realnej wolności jest posiadanie dóbr umożliwiających działanie zgodnie z własną wolą. 18:04 Speaker A Ale warunkiem produkcji dóbr jest ograniczenie wolności negatywnej, czyli prawa do nic nierobienia. 18:14 Speaker A Jednym słowem, warunkiem wolności jest ograniczenie wolności. 18:21 Speaker A Brzmi to jak sprzeczność, ale nie ma w tym żadnej sprzeczności, ponieważ zdobycie ogromnych obszarów wolności. 18:33 Speaker A Wymaga tylko jednego: ograniczenia prawa do leżenia na śmietniku. 18:42 Speaker A Mimo to człowiek nie chce pracować. 18:51 Speaker A Powód wyjaśniony został w jednym z poprzednich odcinków. 19:00 Speaker A Korzystać z efektów pracy można bowiem dopiero po jej wykonaniu. 19:07 Speaker A Czyli po wyprodukowaniu dobra. 19:11 Speaker A Czyli najpierw trzeba przeżyć nieprzyjemność, żeby potem przeżyć przyjemność. 19:20 Speaker A A przed tym każdego powstrzymuje zasada nieprzyjemności. 19:28 Speaker A Niestety okazuje się, że wcale nie musi tak być. 19:35 Speaker A Rzecz w tym, że istnieje tylko jeden sposób tworzenia dobrobytu. 19:42 Speaker A Trzeba go wyprodukować. 19:45 Speaker A Ale istnieją dwa sposoby jego zdobywania. 19:51 Speaker A Dobra można wyprodukować samodzielnie. 19:58 Speaker A Ale można je również zabrać producentowi siłą lub podstępem. 20:05 Speaker A Czyli można je ukraść. 20:10 Speaker A W dalszym ciągu pojęcia kradzież będę używać w znaczeniu przejęcia dowolnym sposobem dóbr wyprodukowanych przez inną osobę. 20:21 Speaker A Bez jej zgody wyrażonej dobrowolnie, to znaczy bez przymusu i bez świadczenia rekompensaty. 20:31 Speaker A Szkody poniesionej przez producenta. 20:37 Speaker A Bez względu na to, czy takie działanie jest uznane za kradzież przez prawo. 20:46 Speaker A Każdy, kto wyprodukował jakiekolwiek dobro umożliwiające zaspokajanie potrzeb. 20:56 Speaker A Czyli powiększanie realnej wolności, poniósł ofiarę w postaci ograniczenia wolności negatywnej. 21:03 Speaker A Poszerzyć swoją wolność może dopiero konsumując wyprodukowane dobro. 21:11 Speaker A Na przykład jeżdżąc samochodem. 21:14 Speaker A Konsumpcja dobra i korzystanie z wolności pozytywnej jest korzyścią. 21:22 Speaker A Która rekompensuje, czasami z nawiązką, stratę wolności negatywnej. 21:31 Speaker A Poniesioną dla produkcji dobra. 21:36 Speaker A Jeśli producent zostanie pozbawiony wyprodukowanego przez niego dobra, poniesie wyłącznie stratę. 21:47 Speaker A Dlatego każdy chce zachować prawo do wyłącznego decydowania o sposobie używania jego dobra. 21:54 Speaker A To prawo to prawo własności. 21:59 Speaker A I chociaż dotyczy ono dóbr, to w istocie jest prawem własności do wolności. 22:07 Speaker A Tylko bowiem prawo własności chroni realną wolność człowieka. 22:15 Speaker A Kradzież jest naturalnym zachowaniem każdej żywej istoty. 22:23 Speaker A Wśród zwierząt skrajnym przypadkiem kradzieży jest kradzież ciała ofiary. 22:31 Speaker A W celu jego zjedzenia. 22:34 Speaker A Ofiary jednak starają się uciekać lub bronić. 22:41 Speaker A Dobrobyt wprawdzie można ukraść, ale żaden producent nie chce stracić dobra. 22:50 Speaker A W które zainwestował swoją wolność negatywną i które powiększa jego wolność pozytywną. 22:59 Speaker A I będzie bronił się przed kradzieżą nawet siłą. 23:05 Speaker A Kradzież jest więc ryzykowna. 23:08 Speaker A Można oberwać po głowie. 23:12 Speaker A Poza tym na dobrobyt składa się wiele dóbr i nikt nie jest w stanie samodzielnie produkować ani nawet ukraść wszystkich potrzebnych mu dóbr. 23:26 Speaker A Na świecie, gdzie każdy wyprodukował jakieś dobro, jest on jego właścicielem. 23:34 Speaker A I ma prawo bronić go przed kradzieżą. 23:38 Speaker A Jedyną racjonalną metodą pozyskiwania dóbr jest więc ich dobrowolna wymiana. 23:44 Speaker A Miejscem wymiany dóbr jest rynek. 23:50 Speaker A Człowiek pragnie wolności. 23:54 Speaker A A więc celem człowieka nie jest produkcja dóbr, ale ich zdobywanie i konsumpcja. 24:01 Speaker A Człowiek podejmuje produkcję nie dlatego, że ma na to ochotę, ale dlatego, że nie ma innego wyjścia, ponieważ wie. 24:15 Speaker A Że nie mając dóbr na wymianę, nie zdobędzie innych potrzebnych mu dóbr. 24:21 Speaker A Jest to istotne, ponieważ wpływa na charakter transakcji wymiany. 24:27 Speaker A Zawieranych na rynku. 24:31 Speaker A Jeśli jeden producent produkuje buty, a drugi rękawiczki i każdy z nich robi swoje szybciej, wydajniej i lepiej od drugiego. 24:42 Speaker A To bez trudu potrafi nie tylko zaspokoić własne potrzeby, ale i wyprodukować znaczną nadwyżkę. 24:51 Speaker A Która może zaspokoić potrzeby innych producentów. 24:56 Speaker A Wyprodukowanymi nadwyżkami producenci mogą się wymieniać. 25:02 Speaker A Jednak nikt przy zdrowych zmysłach nie będzie produkował czegokolwiek, co kosztuje go utratę wolności negatywnej. 25:11 Speaker A I zmusza do działania tylko po to, żeby to coś się zmarnowało. 25:17 Speaker A Każdy będzie starał się wyprodukować tylko tyle, ile jest w stanie wymienić na inne potrzebne mu dobra. 25:25 Speaker A Powiększające jego wolność pozytywną. 25:29 Speaker A Gdyby wyprodukował więcej niż jest w stanie wymienić, nadwyżka się zmarnuje. 25:36 Speaker A Zmarnuje się zatem i jego utracona dla produkcji wolność. 25:42 Speaker A Takie działanie byłoby równie bezsensowne jak mnożenie nieprzyjemności. 25:51 Speaker A Bez perspektywy przeżycia przyjemności. 25:57 Speaker A Dlatego jedyną zasadą ekonomiczną rządzącą rynkiem jest zasada mnożenia korzyści. 26:06 Speaker A I minimalizowania kosztów. 26:11 Speaker A Najefektywniejsza jest oczywiście kradzież, ponieważ daje korzyści bez konieczności ponoszenia jakichkolwiek kosztów. 26:20 Speaker A Ale zwykle ma miejsce optymalizacja relacji kosztów do korzyści. 26:28 Speaker A Ludzie w naturalny sposób dążą do tego, żeby powiększać własną wolność. 26:36 Speaker A Bez konieczności ograniczania wolności ponad to, co konieczne. 26:42 Speaker A Przy wymianie bezpośredniej raczej wykluczony jest przypadek kradzieży w postaci czystej. 26:51 Speaker A Bo trudno mówić wtedy w ogóle o jakiejkolwiek wymianie. 26:56 Speaker A Ale często zdarza się, że strony próbują nawzajem oszukiwać się, oferując w zamian za dobro pełnowartościowe. 27:07 Speaker A Dobro niepełnowartościowe, pozorne albo nawet szkodliwe. 27:15 Speaker A Czego strona przeciwna nie jest w stanie rozpoznać z różnych względów. 27:21 Speaker A Zwykle jednak oszustwo ujawnia się w trakcie korzystania z dobra. 27:30 Speaker A A ponieważ sprawcę można zidentyfikować, istnieje możliwość jego ukarania i wyegzekwowania odszkodowania. 27:39 Speaker A A w najgorszym przypadku sprawca traci partnera do wymiany i reputację. 27:47 Speaker A Powszechnie uważa się, że wymiana bezpośrednia jako zasada wymiany dóbr dawno już odeszła w przeszłość. 27:59 Speaker A I zdarza się jedynie w wyjątkowych przypadkach. 28:05 Speaker A A na szerszą skalę tylko w gospodarkach prymitywnych. 28:09 Speaker A Nie jest to prawda. 28:12 Speaker A A raczej jest to całkowita nieprawda. 28:18 Speaker A Każda transakcja dokonywana na każdym rynku, niezależnie od stopnia jego zorganizowania lub zdezorganizowania. 28:31 Speaker A Jest transakcją wymiany bezpośredniej. 28:36 Speaker A To znaczy transakcją bezpośredniej wymiany wolności między konkretnym producentem. 28:45 Speaker A A konkretnym konsumentem tego samego dobra. 28:51 Speaker A Trzeba to wyjaśnić, ponieważ zrozumienie tego faktu jest bardzo proste. 28:57 Speaker A Ale zostało ono wyparte ze społecznej świadomości dla zatuszowania zasady działania systemu powszechnego okradania się. 29:10 Speaker A Niezależnie bowiem od liczby transakcji nazywanych pośrednimi, etapów transportu, hurtu, półhurtu. 29:22 Speaker A Kolejnych zmieniających się właścicieli, tak naprawdę stanowią one tylko rozciągniętą w czasie i przestrzeni drogę. 29:31 Speaker A Na której dobro, którego produkcja pomniejszyła wolność producenta, dotarło do konsumenta. 29:44 Speaker A Którego wolność ono powiększyło. 29:49 Speaker A Ponieważ utrata wolności producenta może być zrekompensowana wyłącznie przez jakieś inne potrzebne mu dobro. 30:00 Speaker A Całe zagadnienie sprowadza się do tego. 30:04 Speaker A Przez kogo dobro to zostało wyprodukowane. 30:10 Speaker A Czy przez konsumenta. 30:13 Speaker A Czy przez kogoś innego. 30:16 Speaker A A raczej czy konsument w ogóle wyprodukował i przekazał na rynek jakieś dobro. 30:24 Speaker A Które można nazwać dobrem ekwiwalentnym. 30:28 Speaker A Albo dobrem zamiennym. 30:32 Speaker A Oczywiście na rynku tak zwanej wymiany pośredniej, kiedy dobra są nieustannie wymieniane. 30:41 Speaker A Kupowane, sprzedawane. 30:45 Speaker A I to nie dla konsumpcji, ale dla dalszego obrotu. 30:51 Speaker A Nie ma możliwości, żeby konsument dobra oddał bezpośrednio producentowi dobro zamienne. 31:01 Speaker A Jeśli jednak nie wyprodukuje on takiego dobra zamiennego i nie wprowadzi go na rynek, nie wprowadzi go do obrotu. 31:11 Speaker A Utrata wolności producenta będzie musiała być zrekompensowana jakimś dobrem wyprodukowanym przez innego producenta. 31:20 Speaker A Przez innego producenta, który będzie na to musiał poświęcić własną wolność. 31:27 Speaker A Podczas gdy konsument będzie konsumował dobro. 31:34 Speaker A Bez konieczności utraty wolności. 31:39 Speaker A Mówiąc wprost, ktoś, kto korzysta z dobra nie produkując żadnego dobra zamiennego, zawsze kogoś okrada. 31:50 Speaker A Bo korzysta z czyjejś wolności bez płacenia za nią własną wolnością. 31:56 Speaker A I w nawet najbardziej skomplikowanym systemie wymiany zawsze znajdzie się ktoś. 32:05 Speaker A Dla kogo zabraknie tego dobra, którego nie wyprodukował złodziej. 32:12 Speaker A Ktoś, kto został przez niego okradziony i to okradziony jak najbardziej bezpośrednio. 32:19 Speaker A Taka kradzież jest utrudniona, gdy przedmiotami wymiany są konkretne dobra, ponieważ łatwiejsza jest wtedy weryfikacja ich użyteczności. 32:28 Speaker A Masową kradzież, na dodatek uprawianą bez poczucia winy, a nawet bez świadomości kradzieży. 32:38 Speaker A Umożliwił nam współczesny pieniądz. 32:43 Speaker A Ale o pieniądzu będzie mowa w następnym odcinku. 32:50 Speaker A Dziękuję bardzo. Topics: wolność Isaiah Berlin wolność negatywna wolność pozytywna dobrobyt praca dobra materialne dobra niematerialne filozofia wolności pluralizm wartości Ucz się z tego filmu - [Fiszki z tego filmu](https://sozai.app/pl/tools/ai-flashcard-generator/?from=transcript&id=14482) - [Quiz z tego filmu](https://sozai.app/pl/tools/quiz-generator/?from=transcript&id=14482) Za darmo, stworzone przez AI na podstawie tej transkrypcji. Bez rejestracji. --- This is the markdown twin of https://sozai.app/transcript/ekonomia-wolnosci-podstawowe-pojecia-6/ — the same content, without the markup. Published by SozAI (https://sozai.app). Reuse and quotation are allowed with attribution and a link back. Machine-readable index: https://sozai.app/llms.txt · data API: https://sozai.app/api/